ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: - 09.01.12 : Παράνομη θεωρεί την αναγραφή του θρησκεύματος στους απολυτήριους τίτλους σπουδών η Κομισιόν. - 03.01.2012 : Τη διαμαρτυρία του εξέφρασε ο ΙΣΚΕ σχετικά με τη μεγάλη μείωση των αποδοχών για τους κληρικούς που εργάζονται σε δύο θέσεις - 02.01.2012 : O Μητροπολίτης Σεραφείμ και άλλοι κατέθεσαν προσφυγή στο ΣτΕ κατά της κατασκευής ισλαμικού τεμένους με δαπάνες του Δημοσίου. - 29.12.2011 : Συμπλοκή με σκούπες και καδρόνια μεταξύ ελληνορθόδοξων και αρμένιων ιερέων στο Ναό της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ. - 22.12.2011 : Μήνυση μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ των Ρωμαιοκαθολικών επειδή στο εκπαιδευτήριο Αγίου Ιωσήφ τελείται αγιασμός από Ρωμαιοκαθολικό εφημέριο για όλους τους μαθητές. - 20.11.2011 : Ο αναπληρωτής υπουργός παιδείας ζητά να ξαναγίνει υποχρεωτικό το μάθημα των θρησκευτικών. - 05.11.2011 : Eικονικές δωρεές από επιχειρηματίες σε εκκλησίες με σκοπό την έκπτωση φόρου.

Περί τής προφητείας τού Ησαΐα (μέρος πρώτο)

25 Απριλίου 2009

Αρθρογράφος: Κώστας


Εικόνα

Μία από τις θεολογικά σημαντικότερες, μα και συνάμα πολλαχόθεν αμφισβητούμενες διδασκαλίες τής ορθόδοξης χριστιανικής πίστης είναι χωρίς αμφιβολία το δόγμα τής παρθενικής σύλληψης τού Ιησού. Σύμφωνα λοιπόν με τη διδαχή αυτή, το 2ο πρόσωπο τής Τριαδικής θεότητας κάποια συγκεκριμένη στιγμή στην ιστορία τής ανθρωπότητας συνελήφθη θαυματουργικά με τη μεσολάβηση τού Αγίου Πνεύματος και γεννήθηκε απάτωρ από την απείρανδρο και αειπάρθενο Μαριάμ, επιβεβαιώνοντας έτσι την προφητεία που αιώνες νωρίτερα είχε διατυπωθεί από τον Ησαΐα:

διὰ τοῦτο δώσει κύριος αὐτὸς ὑμῖν σημεῖον· ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Εμμανουήλ·»

Δηλαδή: «Γι’ αυτό θα σας δώσει ο Κύριος κάποιο σημείο ۬ ιδού, η παρθένος (αυτή) θα συλλάβει και θα γεννήσει γιό, και θα τον ονομάσεις Εμμανουήλ»

Το κατά πόσο όμως η πίστη αυτή των χριστιανών μπορεί όντως να συνδεθεί με το επίμαχο χωρίο και να τεκμηριωθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο ως «επαληθευμένη προφητεία», είναι εξαιρετικά αμφίβολο, αφού -όπως θα καταδειχθεί παρακάτω- αφενός μεν οι ακριβείς διατυπώσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε καμία περίπτωση δεν προϋπέθεταν ούτε και έθεταν στο επίκεντρο την ιδιότητα τής σωματικής παρθενίας, αφετέρου αναφέρονταν σε γεγονότα που σε καμία περίπτωση δε δύνανται να τοποθετηθούν στην κατά αιώνες μεταγενέστερη εποχή τού Ιησού. Έτσι όλα τα στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα δεν ήρθαν τα γεγονότα να αποδείξουν το αληθές τής προφητείας, αλλά απλώς προσαρμόστηκαν εκ των υστέρων πάνω στο ήδη γνωστό -μα οικτρά παρερμηνευμένο- περιεχόμενο αυτής!

Περιεχόμενα πρώτου μέρους

Η διαμάχη γύρω από το ’almah

Το πρόβλημα λοιπόν είναι το εξής: η λέξη ’almah που χρησιμοποιήθηκε στο εβραϊκό πρωτότυπο στη θέση τής παρθένου, στην πραγματικότητα δεν περιέγραφε ούτε και περιγράφει πρώτιστα ένα άτομο τού γυναικείου φύλου που δεν είχε ποτέ κάποια σεξουαλική εμπειρία, αλλά απλώς ένα νεαρό κορίτσι, μία νεάνιδα ۬ αφορά δηλαδή απλώς μια συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα: αυτή των νεαρών γυναικών σε ηλικία γάμου. Αυτό βασικά δεν το αρνούνται ούτε οι ίδιοι οι υπέρμαχοι τής προφητείας [1], οι οποίοι ωστόσο επισημαίνουν ότι η λέξη, όπου χρησιμοποιείται στην Αγία Γραφή, δεν αποκλείει την παρθενία «και μάλιστα βάσει των δεδομένων της εποχής, την σημαίνει πάντα».

Η επισήμανση όμως αυτή στην πραγματικότητα είναι άνευ ουσιαστικού περιεχομένου, αφού η αναφορά στην έννοια τής παρθενίας είναι μόνο συνδηλωτική – όπως ακριβώς δηλαδή και στην περίπτωση των λέξεων κορασίδα, παιδίσκη ή ακόμα και… βρέφος που ενώ από αμιγώς γλωσσολογικής άποψης ΔΕΝ προϋποθέτουν την παρθενία, εντούτοις προφανώς τη … συνυποδηλώνουν! Δυστυχώς όμως η καθοριστικής σημασίας αυτή λεπτομέρεια τις περισσότερες φορές είτε δε γίνεται αντιληπτή είτε υποβαθμίζεται η βαρύτητα της με ένα αντεπιχείρημα που στην πραγματικότητα οδηγεί τη συζήτηση στο ίδιο ακριβώς σημείο που βρισκόταν και πριν από τη διατύπωση τού αρχικού αντιλόγου: «Από τη στιγμή που η λέξη δεν αποκλείει τη παρθενία, πού είναι το πρόβλημα;». Κι έτσι η κουβέντα ξεκινάει πάλι από την αρχή…

Το «επιχείρημα τής παρθένου»

Το ίδιο ακριβώς πρόβλημα παρουσιάζεται όταν η συζήτηση φτάνει στην ελληνική λέξη που χρησιμοποιήθηκε για την απόδοση τού ’almah, στη λέξη δηλαδή παρθένος. Το επιχείρημα που συνήθως προβάλλεται εδώ είναι ότι οι (από την παράδοση μαρτυρούμενοι) 72 εξελληνισμένοι Ιουδαίοι λόγιοι που πραγματοποίησαν τη μετάφραση, γνώριζαν πολύ καλά τι σήμαινε η μία ή άλλη λέξη στο πρωτότυπο κείμενο και δεν είχαν κανέναν λόγο αιώνες πριν από τον Ιησού να μεταφράσουν το ’almah με μια λέξη που στα Ελληνικά περιέγραφε μια γυναίκα χωρίς σεξουαλικό παρελθόν!

Και στην περίπτωση αυτή όμως το επιχείρημα που προβάλλεται είναι σαθρό. Πρώτον, το τι σήμαινε η μία ή η άλλη λέξη στο πρωτότυπο κείμενο δεν το γνώριζαν μόνο οι Εβδομήκοντα, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι Εβραίοι από τους οποίους ωστόσο ουδείς ποτέ κατάλαβε ότι η επίμαχη λέξη αποτελούσε την προαναγγελία κάποιας παρθενικής σύλληψης!

Πέραν τούτου, ας μη μας διαφεύγει και το γεγονός ότι όπως κι οι ίδιοι οι χριστιανοί συχνά επισημαίνουν, οι Εβδομήκοντα σε κάποιες περιπτώσεις -και παρά την υποτιθέμενη έμπνευσή τους- δεν απέφυγαν τα λάθη, είτε τώρα μιλάμε για σολοικισμούς και σημιτισμούς που παρεισέφρησαν στην ελληνική μετάφραση είτε για ουσιωδέστερες αποκλίσεις.

Ανεξαρτήτως τούτου, η λέξη παρθένος στην οποία παραπέμπουν οι υπέρμαχοι τής προφητείας, στην Αρχαία δεν είχε μόνο τη σημασία τής σεξουαλικά ανέπαφης νεάνιδος, αλλά σήμαινε και «ἄγαμος γυνή», «μνηστή», «νεᾶνις». Το αντεπιχείρημα ωστόσο που συνήθως προβάλλεται όταν επισημαίνεται η αμφισημία τής ελληνικής λέξης, όπως και στην περίπτωση τού ’almah οδηγεί τη συζήτηση στο ίδιο σημείο που βρισκόταν προτού διατυπωθεί η αρχική ένσταση: «Ποια σκοπιμότητα εξυπηρετούσαν οι Εβδομήκοντα ώστε να μεταφράσουν την εβραϊκή λέξη λανθασμένα, και μάλιστα αιώνες πριν από τη γέννηση τού Χριστού;». Κι έτσι η κουβέντα για άλλη μία φορά ξεκινάει πάλι από την αρχή…

Περί τού bethulah

Όπως και να ’χει, οι γνώστες τής βιβλικής, αλλά και τής σύγχρονης Εβραϊκής, μάς διαβεβαιώνουν ότι η λέξη που θα έπρεπε κανονικά να είχε χρησιμοποιηθεί στην προφητεία εάν όντως το ζητούμενο ήταν να προταχθεί η εικόνα μιας γυναίκας χωρίς σεξουαλικό παρελθόν, δεν είναι το το ’almah, αλλά το bethulah, αφού αυτή και μόνο αυτή η λέξη αναφέρεται πρώτιστα (και όχι συνδηλωτικά) σε άτομα τού γυναικείου φύλου που δεν είχαν ποτέ ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή.

Κατά τη χριστιανική άποψη ωστόσο αυτό δεν ισχύει ۬ το bethulah δηλαδή σε αντίθεση με το ’almah, δε σημαίνει πάντα την ανέγγιχτη παρθένο. Προς επίρρωσιν δε τής θέσης αυτής γίνεται επίκληση ορισμένων εδαφίων τα οποία κατά τους απολογητές ξεκαθαρίζουν τα πράγματα όπως λ.χ. τού Γένεσις, ΚΔ΄ 16, 43, τού Ιωήλ, Α’ 8 ή του΄Εσθήρ, Β΄ 17-19. Με τα εν λόγω χωρία θα ασχοληθούμε διεξοδικά παρακάτω, ενδιαφέρον ωστόσο θα είχε να απαντηθεί πρώτα το εξής ερώτημα: Εφόσον το ’almah αναφέρεται μόνο συνδηλωτικά στην παρθενία, και το bethulah -όπως υποστηρίζουν οι χριστιανοί- όχι πάντα, τότε ποια άλλη λέξη θα είχε περιγράψει την έννοια αυτή με απόλυτη σαφήνεια και ακρίβεια; Εξ όσων γνωρίζουμε, καμία! Άλλωστε, αν το καλοσκεφτεί κανείς, τι σημασία έχει αν η νεάνιδα τού Ησαΐα ήταν σίγουρα, πιθανότατα ή ενδεχομένως σεξουαλικά ανέπαφη; Ακόμα κι αν εκτός από νεάνιδα (κύρια σημασία) ήταν όντως και ανέγγιχτη (όχι αυστηρώς προϋποτιθέμενη, απλώς συνυποδηλούμενη ιδιότητα), η παρθενία της αυτή είναι πρόδηλο ότι δεν αφορούσε την κατάσταση στην οποία θα βρισκόταν πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη σύλληψη και γέννηση τού Εμμανουήλ, αλλά την κατάσταση στην οποία βρισκόταν τη στιγμή που διατυπώθηκε η προφητεία!! Παρότι λοιπόν στην πραγματικότητα δεν έχει καμία απολύτως σημασία ποια λέξη από τις δύο είναι στενότερα συνδεδεμένη με την έννοια τής παρθενίας, το ’almah ή το bethulah, οι χριστιανοί επικαλούμενοι τα εδάφια για τα οποία έγινε λόγος πιο πάνω, επιχειρούν να πάρουν «την τιμή» τού δεύτερου υπερτονίζοντας αυτήν τού πρώτου! Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Είναι το bethulah όντως λιγότερο «αγνό» απ’ ότι μας διαβεβαιώνουν οι ίδιοι οι φυσικοί ομιλητές τής εβραϊκής γλώσσας; Ας δούμε λοιπόν τι λένε τα κείμενα.

Γένεσις, ΚΔ΄ 16, 43

 

15 «[…] ἰδοὺ Ρεβέκκα ἐξεπορεύετο […] ἔχουσα τὴν ὑδρίαν ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῆς. «ἰδοὺ ἐξήρχετο ἀπό τήν πόλιν ἡ Ρεβέκκα […]. Ἔφερε δέ ἐπάνω εἰς τον ὤμόν της τήν στάμναν.
16 ἡ δὲ παρθένος ἦν (na`arah) καλὴ τῇ ὄψει σφόδρα· παρθένος ἦν (bethulah), ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν […]» Ἡ δέ παρθένος αὐτή ἦτο ἐξαιρετικῶς ὡραία. Ἦτο παρθένος καί κανείς ἀνήρ δέν εἶχεν ἔλθει εἰς ἐπαφήν μέ αὐτήν. […]» [2]
43 […] καὶ αἱ θυγατέρες τῶν ἀνθρώπων τῆς πόλεως ἐξελεύσονται ὑδρεύσασθαι ὕδωρ, καὶ ἔσται ἡ παρθένος (’almah), ᾗ ἂν ἐγὼ εἴπω, πότισόν με ἐκ τῆς ὑδρίας σου μικρὸν ὕδωρ» «[…] αἱ θυγατέρες τῶν κατοίκων τῆς πόλεως αὐτῆς ἐξέρχονται πρός τά ἐδῶ διά νά ἀντλήσουν ὕδωρ. Δῶσε, ὥστε ἡ παρθένος, εἰς την ὁποίαν ἐγώ θα εἴπω: πότισέ με λίγο νερό ἀπό τήν στάμνάν σου» [3]

Όπως λοιπόν επισημαίνουν οι χριστιανοί, «στον στίχο 16 χαρακτηρίζεται η Ρεβέκκα ως bethulah, αλλά αυτό δεν αρκεί για να γνωρίζουμε αν είναι και παρθένος, γι’ αυτό ο συγγραφέας προσθέτει ότι η Ρεβέκκα δεν είχε σεξουαλική επαφή ως τότε. Αντίθετα, στο στίχο 43 η Ρεβέκκα χαρακτηρίζεται ως almah και αυτό αρκεί στον συγγραφέα της Γένεσης, για να δείξει ότι η Ρεβέκκα είναι παρθένος. Δεν διευκρινίζει, ο συγγραφέας της Γένεσης, μετά τη λ. almah, ότι η Ρεβέκκα ‘‘δεν είχε σχέσεις”, προφανώς διότι η λ. almah συνεπάγεται την απουσία σεξουαλικών σχέσεων.»

Ωστόσο, η συμπληρωματική αναφορά «ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν» που συνοδεύει το bethulah, είναι εξαιρετικά αμφίβολο πως έχει διευκρινιστικό χαρακτήρα. Συνεκτιμώντας τα συμφραζόμενα φαίνεται ξεκάθαρα ότι στην πραγματικότητα πρόκειται απλώς για μια πλεοναστική διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε ως λογοτεχνικό μέσο και όχι προς διασαφήνιση τού bethulah – όπως ακριβώς δηλαδή και οι εκφράσεις «το είδα με τα ίδια μου τα μάτια» ή «τού μίλησα ο ίδιος προσωπικά» όπου οι πληροφορίες με πλάγια γραφή ενώ από σημασιολογικής απόψεως είναι περιττές, υφολογικά εντούτοις έχουν σημαντικό ρόλο μέσα στην πρόταση! Παρόμοια περίπτωση αποτελεί λόγου χάρη και το Β΄ Μακκαβαίων Α΄ 22 όπου μετά τη σαφέστατη διατύπωση «ὅ τε ἥλιος ἀνέλαμψε», ακολουθεί η πλεοναστική πληροφορία «πρότερον ἐπινεφὴς ὤν» ή το Κριταί ΙΓ΄ 2 όπου την πληροφορία πως η γυναίκα τού Μανωέ ήταν στείρα, διαδέχεται η φράση «καὶ οὐκ ἔτεκε»!!

Όπως γίνεται λοιπόν σαφές, στο «ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν» δεν μπορεί να αναγνωρισθεί κάποια ιδιαίτερη αποδεικτική αξία ως προς τη σαφήνεια τού bethulah! Το ίδιο φυσικά -όπως είδαμε παραπάνω- ισχύει και για το γεγονός ότι μετά το ’almah δεν υπάρχει κάποια παρόμοια συμπληρωματική πληροφορία. Ούτε μετά τη λέξη παιδίσκη ή… βρέφος θα υπήρχε αφού δε θα ήταν αυτό το ζητούμενο!

Πέραν τούτου, το γεγονός ότι εδώ το ’almah σε αντίθεση με το bethulah, δε συνοδεύεται από τη φράση «ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν», δε θα ’πρεπε να προκαλεί ουδεμία έκπληξη, αφού όταν χρησιμοποιήθηκε το πρώτο στο εδάφιο 43, είχε ήδη προηγηθεί το δεύτερο 27 ολόκληρα χωρία νωρίτερα!

Ιωήλ, Α΄ 8

8 «θρήνησον πρός με ὑπὲρ νύμφην περιεζωσμένην σάκκον ἐπὶ τὸν ἄνδρα αὐτῆς τὸν παρθενικόν «θρήνησε, λοιπόν, μπροστά μου, περισσότερον ἀπό τήν νύμφην, ἡ ὁποία ἔχει φορέσει πένθιμον σάκκινον ἔνδυμα, διότι ἔχασε τον πρῶτον νεαρόν καί ἠγαπημένον ἄνδρα της.» [4]

Στο εδάφιο αυτό έχουμε μια bethulah (Ο΄:«νύμφη») να θρηνεί τον χαμό τού ba’al της (Ο΄: «τον άνδρα τον παρθενικό της»), «που εδώ και πολύ καιρό (από τότε που ήταν παρθένα) ήταν παντρεμένη μαζί του». Εξ αυτού -όπως υποστηρίζει η χριστιανική απολογητική- συνάγεται ότι μια bethulah ασφαλώς και είναι δυνατόν να είχε στο παρελθόν ολοκληρωμένες σεξουαλικές σχέσεις! Προς επίρρωσιν δε τής θέσης αυτής γίνεται και επίκληση γλωσσολογικών δεδομένων: «Αλλά και στις γλώσσες των άλλων λαών της Μ. Ανατολής η αντίστοιχη της λέξης bethulah δεν σημαίνει απαραίτητα την (με την βιολογική σημασία) παρθένα. Για παράδειγμα, στα Ακκαδικά η λέξη batultu σημαίνει κυρίως μια ηλικιακή ομάδα. Μόνο σε συγκεκριμένα πλαίσια σημαίνει την παρθένα. Στα κείμενα της Ουγκαρίτ, η λέξη btlt είναι συνήθης χαρακτηρισμός για την Anat, την γυναίκα του Βάαλ. Σε αραμαϊκά κείμενα διαβάζουμε για γυναίκα, btwlt, η οποία είναι επίτοκος (σε τοκετό).»

Ωστόσο και εδώ υπάρχουν κάποιες λεπτομέρειες που πρέπει να συζητηθούν. Καταρχάς, εάν το bethulah -όπως επισημαίνουν οι χριστιανοί- «δεν σημαίνει κυρίως την παρθένα, αλλά την κοπέλα που μένει στο σπίτι του πατέρα της», πώς γίνεται η bethulah τού επίμαχου χωρίου να θρηνεί «για έναν άντρα που εδώ και πολύ καιρό (από τότε που ήταν παρθένα) ήταν παντρεμένη μαζί του»; Να τον θρηνεί στο πατρικό της σπίτι; Να επανέκτησε μετά τον θάνατο τού άντρα της την ιδιότητα τής bethulah; Έστω. Ακόμα κι έτσι όμως, η λέξη νύμφη με την οποία μεταφράστηκε το bethulah, ήδη με την αρχαία σημασία της δεν περιέγραφε πρώτιστα τη (σεξουαλικά ενεργή) παντρεμένη γυναίκα, αλλά αναφερόταν και στην περίοδο αγνότητας πριν από τη γαμήλια τελετή, αλλά και κατά τη διάρκεια αυτής. Το δε ba’al μπορεί μεν κατά κύριο λόγο πράγματι να αναφέρεται σε παντρεμένο άντρα (και μόνο σπάνια -όχι όμως ποτέ- σε αρραβωνιαστικό), στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως ουδόλως απoδεικνύει αυτό που ισχυρίζεται η χριστιανική απολογητική. Διότι συνεκτιμώντας τα συμφραζόμενα τού εδαφίου, μπορεί κανείς αβίαστα να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι η θρηνούσα bethulah-νύμφη εξακολουθεί ακόμα και μετά τον θάνατο τού ba’al-ανδρός της να παραμένει παρθένα! Γιατί; Μα επειδή ο γάμος της προφανώς δεν είχε προλάβει να σφραγισθεί μετά την περίοδο τής μνηστείας με την πρώτη συνεύρεση! Ο ήδη αρχαίος παρθενικός ανήρ αναφερόταν απλώς στον πρώτο σύζυγο όπως ακριβώς μιλάμε σήμερα κι εμείς για το παρθενικό ταξίδι ενός πλοίου ή την παρθενική εμφάνιση ενός ηθοποιού! Η παρεμφερής δε έκφραση παρθένιος ανήρ τόνιζε την ιδιότητα τού πρώτου άντρα ως συζύγου παρθένου και (εν δυνάμει) διακορευτή. Από πουθενά δηλαδή δεν προκύπτει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η κοπέλα αυτή θρηνεί «για έναν άντρα που εδώ και πολύ καιρό (από τότε που ήταν παρθένα) ήταν παντρεμένη μαζί του»!

Το πιθανότερο είναι ο θάνατος να ήρθε ξαφνικά, προτού καν το (παντρεμένο ή μνηστευμένο) ζευγάρι προλάβει να ολοκληρώσει τον έρωτά του -νόμιμα πλέον- με την πρώτη σαρκική ένωση! Το ότι δε αυτό ακριβώς περιγράφεται και στο Ιωήλ, Α’ 8, φαίνεται -όπως ήδη προαναφέρθηκε- κι από τα συμφραζόμενα: Όπως ακριβώς οι οινοπότες δε θα αξιώνονταν να γευτούν τη χαρά τής μέθης (αφού τ’ αμπέλια τους είχαν καταστραφεί ολοκληρωτικά) κι όπως οι γεωργοί θρηνούν για τη σοδειά τους που δεν ήταν γραφτό να χαρούν, έτσι και η παρθένος τού εδαφίου μας θρηνεί για την ολοκλήρωση που ποτέ δεν ήρθε! Σε όλο σχεδόν το κεφάλαιο, αυτό ακριβώς το θέμα κυριαρχεί: τη χαρά που οι άνθρωποι με τόση λαχτάρα προσδοκούν, στο τέλος δεν τη γεύονται! Πάντοτε κάτι μένει ανεκπλήρωτο.

Πέραν τούτου, το να καταφεύγουν οι χριστιανοί σε γλώσσες άλλων αρχαίων λαών τής Μ. Ανατολής για να στηρίξουν την επιχειρηματολογία τους περί τού bethulah, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί -ας μας επιτραπεί η έκφραση- λίγο «τυχοδιωκτικό» και πάντως σίγουρα δεν αποφέρει την επιδιωκόμενη τεκμηρίωση, αφού είναι γνωστό ότι ακόμα και ομόριζες λέξεις γλωσσών τής ίδιας οικογένειας συχνά παρουσιάζουν σημαντικότατες σημασιολογικές διαφοροποιήσεις. Το ότι δηλαδή μια λέξη σε κάποια γλώσσα σημαίνει το Α, δεν έπεται ότι και οι αντίστοιχες ομόριζες της σε κάποιες άλλες γλώσσες τής ίδιας οικογένειας θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν την ίδια ακριβώς σημασία!

Για ν’ αναφέρουμε ένα παράδειγμα, ενώ το παλαιοαγγλικό disc σήμαινε μόνο «γαβάθα», το παλαιογερμανικό του αντίστοιχο tisc είχε ήδη και τη σημασία του σύγχρονου Tisch («τραπέζι»), ενώ η υποσημασία τού «εδέσματος» που έχει το dish στη σύγχρονη Αγγλική, δεν εμφανίστηκε ποτέ στα Γερμανικά. Το τι σημαίνει λοιπόν το bethulah ουδόλως εξαρτάται από το τι σήμαιναν οι αντίστοιχες ομόριζες λέξεις σε άλλες αρχαίες σημιτικές γλώσσες! Ακόμα και «πόρνη» να σήμαινε το batultu στα Ακκαδικά, αυτό δεν θα έλεγε απολύτως τίποτα! Είναι γνωστά σε όσους ασχολούνται με τη γλώσσα παραδείγματα σημασιολογικής μετακίνησης (από εύσημη λέξη σε κακόσημη και αντίστροφα) όπως φερ’ ειπείν τα ελληνικά αγαθός και γαμείν, τα αγγλικά lady και lord, το γαλλικό travailler ή τα γερμανικά toll και Dirne. Το τελευταίο μάλιστα έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον για την περίπτωση που μάς απασχολεί: ξεκίνησε από μιαν αμάρτυρη γερμανική ρίζα με τη σημασία «παρθένος», συνέχισε στα Παλαιογερμανικά με την ίδια ακριβώς σημασία, υπέστη αργότερα σημασιακή διεύρυνση αλλάζοντας σε «νεαρό κορίτσι» κι εν συνεχεία σε «υπηρέτρια», για να ξεπέσει τελικά σε… «πόρνη»!![5] Οι μεταβολές αυτές δε, συντελέσθηκαν εντός μιας -αν όχι μικρότερης- τουλάχιστον ίσης χρονικής περιόδου με τις αντίστοιχες σημασιακές αλλαγές που εμφάνισε η σημιτική λέξη, και μάλιστα σε αντίθεση μ’ αυτήν, οι μεταβολές δεν έλαβαν χώρα σε συγγενείς μεν, διαφορετικές δε γλώσσες (Ακκαδικά, Ουγκαριτικά, Αραμαϊκά, Εβραϊκά), αλλά εντός τού ίδιου γλωσσικού συστήματος (Γερμανικά)! Ανεξαρτήτως τούτου όμως, έχει σημασία να τονιστεί ότι οι σημασιολογικές αποκλίσεις που επικαλούνται οι χριστιανοί, ούτως ή άλλως δεν αποκλείουν εντελώς την παρθενία. Τουλάχιστον όχι στα Ακκαδικά. Ακόμα κι αν την απέκλειαν όμως, αυτό -όπως τονίσαμε- δε θα είχε καμία απολύτως επίπτωση στο εβραϊκό bethulah!

Εσθήρ, Β΄ 17-19

17 «καὶ ἠράσθη ὁ βασιλεὺς ᾿Εσθήρ, καὶ εὗρε χάριν παρὰ πάσας τὰς παρθένους, […]» «Ὁ βασιλεύς τήν ἠγάπησε πάρα πολύ, διότι αὐτή ἑυρῇκε χάριν ἐνώπιον του περισσότερον ἀπό ὅλας τάς ἄλλους παρθένους […]
19 ὁ δὲ Μαρδοχαῖος ἐθεράπευεν ἐν τῇ αὐλῇ.» «Ὁ Μαρδοχαῖος ὑπηρετοῦσε πάντοτε εἰς τήν βασιλικήν αὐλήν.»[6]

Καταρχάς από πού προκύπτει ότι κάθε γυναίκα που βρισκόταν στο βασιλικό χαρέμι ήταν απαραιτήτως και σεξουαλικά ενεργή; Σε καμία περίπτωση δεν ισχύει αυτό. Όπως αναφέρει το ίδιο το βιβλικό κείμενο, έως ότου οδηγηθούν οι νεαρές παρθένες (naarath bethuloth) στον βασιλιά, έπρεπε να περάσουν 12 ολόκληροι μήνες. Κατά την περίοδο αυτή οι κοπέλες εξακολουθούσαν να παραμένουν στον γυναικωνίτη ΑΝΕΓΓΙΧΤΕΣ [7]. Αυτό λοιπόν συνέβη και με την Εσθήρ. Κι όταν πια ήρθε η σειρά της να παρουσιαστεί ενώπιον τού βασιλιά, αυτός εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από την ομορφιά της που την ερωτεύτηκε. Συνεπώς μέχρι εδώ δεν υπάρχει κανένα απολύτως παράδοξο: στο χαρέμι ασφαλώς και υπήρχαν παρθένες, ενώ η λέξη που χρησιμοποιήθηκε στη σχετική αναφορά, δεν ήταν το ’almah, αλλά το bethulah αφού αυτό και μόνο αυτό αναφέρεται ειδικά (και όχι παρεμπιπτόντως) στην ιδιότητα τής παρθενίας!

Η συνέχεια ωστόσο, και συγκεκριμένα το χωρίο 19 είναι αμφιλεγόμενη. Διότι άλλα λέει στους Εβδομήκοντα, κι άλλα στις υπόλοιπες μεταφράσεις! Ενώ λοιπόν στους Εβδομήκοντα απλώς αναφέρεται ότι ο Μαρδοχαίος εξακολουθούσε να υπηρετεί στη βασιλική αυλή, στού Βάμβα διαβάζουμε: «και ὅτε αἱ παρθένοι συνήχθησαν τήν δευτέραν φοράν, τότε ἐκάθησεν
ὁ Μαροδοχαῖος ἐν τῇ βασιλική πύλη»
– ό,τι δηλαδή αναφέρεται και στη μετάφραση τού Βασιλέως Ιακώβου («And when the virgins were gathered together the second time, then Mordecai sat in the king’s gate»). Ο Λούθηρος ωστόσο δεν μιλά για μια δεύτερη συγκέντρωση ΤΩΝ (υπόλοιπων) παρθένων, αλλά παραλείπει το οριστικό άρθρο δίνοντας έτσι μια εντελώς δοαφορετική ερμηνεία στα γεγονότα: «Und da man das anderemal Jungfrauen versammelte, saß Mardochai im Tor des Königs.»

Όπως και να ’χει, ακόμα κι αν προσπεράσουμε το γεγονός ότι η επίμαχη διατύπωση ΔΕΝ περιλαμβάνεται στη μετάφραση των Ο΄ και δεχθούμε συν τοις άλλοις ότι οι εν λόγω bethuloth ήταν οι ίδιες μ’ εκείνες τού χωρίου 17, από πού προκύπτει ότι η λέξη αναφερόταν αποκλειστικά και μόνο σε κοπέλες που είχαν ήδη «δοκιμαστεί»; Κάλλιστα μπορεί ο όρος να χρησιμοποιήθηκε εδώ καταχρηστικά περιλάμβανοντας ανάμεσα στις ήδη διακορευμένες κοπέλες και άλλες απροσδιόριστου αριθμού που δεν είχαν ακόμα συνευρεθεί με τον βασιλιά! Ή μπορεί -όπως ερμηνεύει η Βιβλική Εταιρία της Γενεύης- η φράση «δευτέραν φοράν» να αναφερόταν στον γάμο τής Εσθήρ που για τον βασιλιά ήταν ο δεύτερος. Μα κι αν για κάποιους ούτε αυτή η απλή εξήγηση ακούγεται πειστική, θα θέσουμε το ερώτημα: Ακόμα κι αν οι bethuloth τού εδαφίου 19 ήταν όντως οι ίδιες μ’ εκείνες τού 17, από τη στιγμή που η επίμαχη «δεύτερη φορά» επουδενί δε συνδέεται με σεξουαλικές δραστηριότητες, γιατί να υποθέσουμε ότι η πρώτη θα συνδεόταν; Και τέλος, εάν το bethulah εντός τού συγκεκριμένου συμφραστικού πλαισίου (παλάτι, χαρέμι κ.λπ.) όντως αναφερόταν σε γυναίκες που ΔΕΝ ήταν ανέγγιχτες, τότε πώς εξηγείται το γεγονός ότι στην αρχή τής ιστορίας και συγκεκριμένα στα χωρία 2 και 3 όπου οι δούλοι πρότεινουν στον βασιλιά να του βρουν «κοράσια ἄφθορα», «κοράσια παρθενικά», χρησιμοποιήθηκε η λέξη bethuloth και μάλιστα ΣΚΕΤΗ, χωρίς δηλαδή τη διατύπωση εκείνη που κατά τους χριστιανούς ήταν απαραίτητη στο Γένεσις, ΚΔ΄ 16 για να αποσαφηνιστεί ότι εννοούνταν μια αδιακόρευτη νεάνιδα;

Ανεξαρτήτως τούτου -και για να κλείσουμε το θέμα με την υποτιθέμενη ασάφεια τής λέξης-, δε θα πρέπει να περνά απαρατήρητο το γεγονός ότι ενώ από τη μια επισημαίνεται πως «δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, όπου η χρήση της λ. bethulah συνοδεύεται από την επεξήγηση ‘‘δεν είχε σεξουαλικές σχέσεις”», ο ισχυρισμός αυτός δε συνοδεύεται και απ’ τα απαραίτητα παραδείγματα που θα επιβεβαίωναν τού λόγου το αληθές – κι αυτό παρ’ όλο που η επίμαχη λέξη εμφανίζεται στην Παλαιά Διαθήκη 51 ολόκληρες φορές! Η εξήγηση βέβαια για την εξαιρετικά φειδωλή αυτή παράθεση στοιχείων είναι απλή: οι «όχι λίγες περιπτώσεις» για τις οποίες κάνουν λόγο οι επίδοξοι διακορευτές τού bethulah, στην πραγματικότητα ανέρχονται στον ισχνότατο αριθμό των… 3 (τριών)!

Ούτως ή άλλως όμως, δεν είναι αυτό το ζήτημα ۬ αν δηλαδή σε κάποιες περιπτώσεις το bethulah συνοδεύεται από τη φράση «δεν είχε σεξουαλικές σχέσεις», και αν οι περιπτώσεις αυτές είναι πολλές, αρκετές ή μετριούνται στα δάχτυλα τού ενός χεριού. Το ζήτημα είναι ότι εάν η λέξη όντως εμφάνιζε το σημασιολογικό αυτό κενό που της αποδίδεται, τότε ΠΑΝΤΑ θα έπρεπε να συνοδευόταν από την απαραίτητη διευκρίνιση όταν αναφερόταν σε ανέγγιχτη παρθένο και όχι μόνο ενίοτε! Στις περιπτώσεις δε όπου θα είχαμε σαφή διαφοροποίηση τής σημασίας, το bethulah θα έπρεπε λογικά να αποδιδόταν στα Ελληνικά και με μιαν άλλη λέξη, η οποία και θα αντανακλούσε την υποτιθέμενη διαφορά. Κάτι τέτοιο όμως δε συμβαίνει, αφού εκεί που χρησιμοποιείται η υποτίθεται αμφίσημη εβραϊκή λέξη, οι Ο΄ μεταφράζουν παρθένος! Χρησιμοποιούν δηλαδή σε ένα -κατά την άποψη των χριστιανών- αμφιλεγόμενο συμφραστικό πλαίσιο ακριβώς τη λέξη αυτή που κατά τους ίδιους περιγράφει με σαφήνεια μια γυναίκα χωρίς σεξουαλικό παρελθόν! Πώς είναι όμως αυτό δυνατόν; Πώς γίνεται το υποτίθεται σαφέστατο παρθένος να χρησιμοποιείται για τις bethuloth τού χαρεμιού που -όπως υποστηρίζουν οι χριστιανοί- είχαν ήδη περάσει από το κρεβάτι τού βασιλιά; Πώς εξηγείται στο Γένεσις, ΚΔ΄ 16 να συνοδεύεται από τη φράση «ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν»; Και τέλος πώς είναι δυνατόν στο Γένεσις, ΛΔ΄ 3 να αναφέρεται στη διακορευθείσα (!!) Δείνα;

Τα πράγματα είναι λοιπόν απλά και η σαφήνεια τού bethulah αρκούντως τεκμηριωμένη για να αμφισβητείται. Οι μετρημένες -στα δάχτυλα τού ενός χεριού- περιπτώσεις ταυτόχρονης χρησιμοποίησης φράσεων τού τύπου «ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν», σαφώς και δεν είναι ικανές να επισκιάσουν τις υπόλοιπες που, παρότι δε συνοδεύονται από καμία συμπληρωματική πληροφορία, εν τούτοις είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι αναφέρονται στην ιδιότητα τής βιολογικής παρθενίας.


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1  Ενδεικτική χριστιανική επιχειρηματολογία εδώ (απάντηση 77ε΄).
2  Αγία Γραφή Βίβλος, εκδ. Κ. Κουμουνδουρέα, (ερμηνευτική απόδοση: Ι. Θ. Κολιτσάρα), τόμος 1, σ. 64
3  Ομ., σ. 66
4  Ομ., τόμος 4, σ. 353
5  Kluge, Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache, 2002, σ. 203, λήμμα: Dirne
6  Αγία Γραφή Βίβλος, τ. 3, σ. 118
7  Εσθήρ, Β΄ 12-15

Συνέχεια…


Το άρθρο θα ολοκληρωθεί στην επόμενη ανάρτηση, όπου και θα δοθεί σύνδεσμος για τα σχόλιά σας.

cialis cananda canadian site for cialis can viagra be purchased without prescription viagra canadian pharmacy cialis on line india non pescription cialis order viagra uk levitra sales online how to buy cialis in canada cheap levitra without prescription propecia generic from india buy propecia without a prescription viagra quick delivery cialis samples cialis dosage cialis usa best way to use cialis viagra pay by e check find cheap cialis canadian viagra no prescription us viagra sold in us no prescription needed viagra sales from us buy cialis africa cheapest propecia prescription price cialis buy generic cialis online cialis canada on line cialis fast delivery cialis professionel buy vardenafil get free viagra sell viagra cialis delivery in 5 days or less canadian cheap viagra pills levitra sale viagra online in canada viagra canada 50mg buy female viagra online without prescription generic viagra canadian pharmacy generic viagra uk viagra online to canada cialis endurance cialis canadian cost super viagra uk cheap propecia canada cialis soft tablets pharmacy fast delivery viagra buy cheap uk viagra cialis com viagra ordering canada cialis order by mail buying cialis online canada viagra sale buy indian generic viagra buy viagra canada is it legal to buy viagra from canada purchase cialis no prescription viagra on line sale canada pharmacy best levitra prices cialis online canada no prescription drug hair loss propecia buy viagra online in the uk ed canadian pharmacy viagra pills online pharmacy propecia renova viagra online without prescription in canada tadalafil cheapest viagra buy brand name cialis no prescription needed best canadian pharmacy for propecia cheap 25mg viagra but viagra online with mastercard cheapest propecia uk baldness male propecia viagra cost soft viagra tabs viagra online shop france deer viagra cheap levitra cialis online ordering buy cialis best price cialis 10mg price how to buy cialis online with overnight shipping shop viagra pfizer where to get viagra viagra online 50mgs viagra cialis canadian pharmacy brand name cialis without prescription cialis mail order uk cheap propecia online cheapest propecia in uk discount viagra soft gels fast shiping viagra buy viagra in australia generic cialis 10mg cialis on line pricing in canada buy levitra without prescription cialis uk order cialis kanada buy viagra now how to get cialis without prescription drug viagra cheapest priced propecia viagra original buy online order viagra canada 5 mg propecia buy viagra visa cheapest propecia in uk original viagra where to buy cialis cheap viagra for mail order find cheapest cialis best price for propecia online health center for viagra prescriptions purchase discount viagra 10 mg vardenafil online canadian pharmacy viagra cheap viagra prescription online usa pharmacy viagra viagra cheapest prices canadian pharmacy discount cheap canadien viagra viagra femele viagra purchase online pharmacy canada viagra viagra mexico buy pfizer viagra online generic fda approved purchase no rx cialis canada viagra sales viagra pushups viagra online reviews cialis 20 mg canada cialis mail order uk canada online pharmacy propecia viagra from china cheapest levitra uk order viagra us buying propecia online discouont viagra levitra purchase viagra where to buy were to buy viagra buy viagra without rx levitra in uk how to buy levitra online propecia pay by check buy cialis pill fda approved viagra viagra online buy buy cialis online without prescription viagra online tester best place cialis canadian viagra sales best way to buy cialis online generic viagra viagra online 50mgs prescription viagra buying viagra now buy cialis canada purchase cialis us viagra england mexico viagra without prescription viagra cialis online canada canadian online cialis order discount viagra online natural viagra propecia candaian pharmacy lowest price viagra us pharmacy propecia or finasteride cialis ship to canada cialis 50 viagra online delivered next day canadian healthcare generic cialis how much is viagra fine levitra viagra price cheap propecia online india get propecia prescription cialis sample viagra prescription needed cheap viagra pills online free sample pack of cialis best price generic propecia cialis pharmacy online purchase viagra usa discount sale viagra bought cialis in mexico? viagra online without prescription united states propecia buy cialis philippines female viagra next day delivery approved cialis pharmacy tuna viagra viagra on line canada cialis and ketoconazole sales of viagra real viagra no prescription mexico online generic cialis 100 mg cialis canadian viagra generic canada pharmacy viagra super active viagra purchase on line pharmacy cheap propecia online canadian online pharmacy viagra online prescription propecia canada prescription viagra overnight delivery cialis cialis generic how to buy levitra online purchase cialis usa viagra dose brand por cialis online 100mg viagra canadian scam cheap cialis online canada cialis discount prices non generic levitra propecia sales canadian canadian healthcare generic cialis low cost viagra from canada buy cialis canada hydrochlorothiazide cialis health center for viagra prescriptions viagra cialis online cialis at canadian pharmacy online propecia prescription generic viagra australia cialis or viagra discount sale viagra viagra no prescription needed canadian generic viagra online best price for cialis viagra alternatives canada generic propecia buy 25mg viagra online canada generic viagra with echeck get cialis fast viagra onlines viagra prescriptions without medical overnight canadian viagra cialis without rx buy cialis on line no prescription viagra online without prescription in canada cialisis in canada propecia 1mg price canada cheap viagra buying generic viagra online for soft tabs viagra buy real viagra pills usa viagra price germany levitra.com cheapest viagra to buy online in uk discount levitra online viagra cialis trazodone cialis 5mg canada cialis 50 canada levitra order propecia viagra us pharmacy cheap generic viagra india usa cialis viagra cialis for sale cheapest propecia pharmacy online buying cheapest viagra no rx viagra best prices on generic cialis viagra tablet no prescription needed cialis overnight cialis professional 100 mg buy generic no online prescription viagra viagra canadian sales 50mg viagra retail price cialis online cheap cialis samples buy levitra online canada online canadian pharmacy propecia viagra pharmacy cialis 30 mg 50mg generic viagra wh ere can i buy cheap cialis viagra for canada levitra sell i need to buy propecia order levitra online were to buy viagra? cheap viagra 50mg cheap viagra canada online viagra levitra cialis viagra femele order viagra online no prescription purchasing cialis viagra echeck canadian healthcare viagra sales levitra online pharmacy cialis canada 5mg cheap propecia no prescription free viagra without prescription buy cialis from india buy cheap uk viagra cialis free delivery viagra uk usa cialis women cialis 20 mg 100 mg viagra fast order cialis viagra in usa order rx canadian cialis buy generic viagra canada cheap fast generic viagra samples of cialis low cost viagra from canada canadian cialis without a perscription generic propecia cheap online presription for viagra viagra online without prescription from india best propecia prices buy canada in propecia levitra 20 mg viagra samples buy viagra with discount overnight cialis delivery saturday online canadian pharmacy levitra cialis from canada buy viagra online canada i need viagra now cialis price in canada propecia sales canadian online propecia uk order viagra online uk cialis london delivery buy propecia now pharmacys that sell propecia buy cialis mexico what is viagra soft tabs buy viagra online from canada cialis without prescription brand name buy propecia without prescription cialis australia buying generic viagra online for generic cialis for sale cialis 50 cheap cialis without rx buy online propecia viagra no prescription canada cialis no rx required viagra in australia canadian generic cialis - best price viagra overnite can viagra be purchased without prescription cheap propecia no prescription viagra 25 mg online viagra prescription label buy propecia international pharmacy i want free viagra cialis online us cialis canada on line propecia cialis viagra purchase cialis soft tabs find cialis no prescription required pharmacy fast delivery viagra cialis woman viagra for less in the usa cialis professional no prescription where can i purchase propecia uk viagra sales best deal for propecia best reviewed cialis sites online levitra cheap discount cialis purchase no rx cialis buy cialis online china viagra soft tablets canadi an pharmacy propecia viagra in the united kingdom we deliver to canada viagra generic cialis cialis super viagra drug viagra cheap viagra ship next day buy viagra without a prescription no prescription cialis united-pharmacy viagra tablets cialis buy pfizer viagra online canada viagra sales discount cialis online buy prescription propecia without cheap propecia online india female viagra cheap pfizer viagra for sale homemade viagra cialis brand without prescription generic viagra canadian viagra online overnight viagra pharmacy buy viagra online canada viagra switzerland cheap levitra online cialis 5 mg where to buy viagra online women viagra cialis prices cialis canadian cost where to buy viagra best cialis prices best place to buy viagra viagra ordering generic cialis sales find discount cialis online original brand cialis buy cialis online uk cialis tabs cialis canadian pharmacy buy cialis on line no prescription going off propecia canadian pharmacy viagra cheap generic prescriptions propecia canadian soft viagra real cialis without prescription canadian cialis 20 mg cheap propecia canadian pharmancy order cialis online canada levitra purchase cialis no prescription needed buy cialis from mexico canadian generic viagra online generic propecia finasteride price cialis cialis 5mg canadian generic buy propecia prescriptions online pill decription of propecia viagra medication cialis soft womens viagra online viagra generic best prpice cialis brand name cialis internet generic cialis mexico: one day delivery cialis viagra without prescription low price cialis buy viagra online canada cialis generic online cheap viagra online canadian healthcare viagra online uk get viagra fast best shop for viagra best price propecia womens viagra cheap no prescription cialis generic drug viagra fed ex cheap levitra without prescription viagra injectable buy cialis overnight delivery generic viagra online pharmacy canadian online pharmacy viagra canadian low price cialis and viagra generic propecia viagra healthcare canadian pharmacy propecia cost cheap generic levitra buy cheap cialis online uk cialis sale overnight shipping order viagra 25mg online canada bought cialis in mexico? where to get a precription filled for viagra cialis express delivery viagra professional canada generic levitra cialis buy viagra online canada cialis dosage viagra overnight mail order propecia prescriptions cialis samples canada cialis online pharmacy viagra online usa purchase cialis without prescription canada viagra pharmacies scam brand name viagra cialis online ordering cialis soft tablets purchase levitra canadian pharmacy where to purchase cialis viagra costs generic viagra canada buy cheap propecia online generic propecia alternative best doses for propecia viagra online reviews levitra versus viagra drug hair loss propecia united healthcare viagra ed canadian pharmacy where buy viagra buy viagra from canada viagra online wit cheapest viagra anywhere canadian cialis no prescription buy propecia now cheap prescription propecia cialis on prescrition in australia canadain cialis buy cialis online without prescription canadian pharmacy cialis 5 mg is buying viagra online bad viagra dose viagra no prescription needed propecia no prescription cialis no prescription needed quick delivery cialis ottawa pharmacy viagra sales in canada deals on cialis cialis generic cialis health store how to buy levitra in canada please prescription. 20 purchase cialis vs. australia healthcare online viagra cheap viagra from india how to get some viagra best viagra buy in canada online cialis lowest price propecia buy viagra online paypal viagra availability in chicago cheap propecia uk purchase viagra from canada purchase real name brand viagra generic cialis next day delivery alternatives to cialis cialis mail order usa cialis canadian pharmacy generic cialis mexico cialis free delivery generic online propecia generic propecia sale sales cialis viagra and paypal viagra, overnight delivery canadian healthcare find cheap viagra online no prescription viagra brand cialis online lowest propecia price soft tab viagra cialis women purchase viagra online pharmacy rx1 buy propecia now levitra 20mg canadian pharmacy discount lowest price propecia best pfizer viagra for sale viagra canda purchasing cialis with next day delivery canadian medicine viagra viagra online delivered next day propecia canada viagra.com viagra for sale online in the uk herbal propecia viagra online 50mgs cialis medication cialis professional 100 mg cialis delivered fast viagra cialis online sales viagra to sell buying cialis no prescription viagra for sale united pharmacy buying propecia cheapest price viagra cialis canada cheap cialis free samples drug viagra viagra delivered one day compare cialis prices online levitra discount pfizer mexico viagra best price viagra buy viagra lowest price 30 day package of cialis viagra cialis sales price of propecia from canada canadian levitra without prescription viagra online without prescription from canada propecia for sale how do i order viagra online cialis delivered canada ordering viagra uk 50mg viagra no prescription cialis generica generic levitra canada buy viagra without pr canada healthcare viagra mexico pharmacy cialis 10 mg vardenafil online cialis from india viagra in usa order cheap canadian viagra pills approved viagra pharmacy cialis sales usa order generic viagra canada buy cialis pills cialis order by mail rx canadian cialis free viagra cheap generic viagra india where to buy cialis compare cialis prices online cheap cialis in uk professional cialis cialis pills for sale guaranteed cheapest viagra cialis 10 mg levitra discount cheap drugs, viagra buy generic cialis online from canada canadian pharmacy no prescription needed viagra prescription for cialis online canadian rx viagra canada cheap viagra buy online viagra cialis for sale in uk viagra in usa order get viagra without a prescription cialis online store price check 50mg viagra cheapest viagra prices best prices on generic cialis find cheap viagra online name brand cialis levitra prescription levitra canadian pharmacy buy cialis online in usa propecia with no prescription cialis delivered canada best price for generic cialis online prescription propecia cheap price viagra discount sale viagra herbal viagra wholesale buy cialis online uk brand cialis for sale cialis from qualified pharmacy viagra availability in chicago cialis without prescription brand name purchase discount cialis canadian non prescription viagra canadian pharmacy cialis professional online cheap viagra canada canada healthcare viagra brand cialis online free sample pack of cialis viagra discount can viagra be purchased without prescription viagra quick delivery cheap cialis discount drug propecia cialis no presciptions cialis professional canadian pharmacy viagra no prescription best price generic cialis can levitra be bought without a prescription mexican viagra cialis without a prescription viagra professional canadian pharmacy brand name viagra buy viagra from canada cialis for free usa buy viagra viagra echeck discount price viagra find cialis no prescription required buy viagra without rx canadian healthcare canadian viagra and healthcare viagra in us pharmacy, propecia soft gel viagra canadian healthcare online viagra cheap viagra canada cialis prices viagra online no prescription canadian pharmacy discount code viagra we deliver to canada viagra generic levitra canadian healthcare buying cialis soft tabs 100 mg viagra prices viagra for order levitra sales online viagra new zealand buy viagra pills viagra in usa buy cialis on line canadian low price cialis and viagra viagra north shore three meds viagra when will viagra be generic cheapest propecia uk cheap viagra without prescription purchase viagra online without prescription cialis online usa viagra lawyers by cialis online buy cheap generic propecia best viagra soft prices viagra canda cialis online canada no prescription viagra express delivery propecia for sale online propecia without perscription viagra 25 mg online can i buy viagra in canada get propecia online pharmacy buying viagra in canada canadian healthcare viagra uk purchase viagra without prescription how to buy cialis viagra online in spain viagra pfizer no prescription cheap levitra without prescription cialis next day viagra north shore homemade cialis cialis no prescription needed quick delivery purchase cialis from us viagra free trial pack cheapest propecia indian cialis rx generic viagra cialis online canadian pharmacy buy viagra online without a prescription info viagra generic viagra online pharmacy generico viagra were to buy viagra online indian viagra cialis delivery canadian pharmacy viagra brand aus viagra viagra pill cheepest cialis cialis no rx discount generic propecia viagra 50mg no prescription 10mg levitra get viagra buy cheap propecia internet pharmacy propecia cost viagra propecia generic canada buy cialis on where to purchase cialis cialis 100 mg buy real cialis online get cialis very fast purchase discount cialis canadian viagra for sale cheapest price propecia cheap viagra canadian chemist generic propecia cheap purchase cialis online without prescription cheapest viagra to buy online in uk generic propecia india real viagra pharmacy prescription how much to buy viagra in pounds purchase viagra online best price generic propecia cialis canada online drugstore non prescription cialis buy cialis online usa viagra in usa levitra tablets canadian pharmacy viagra cheap cheap viagra internet 5mg cialis online viagra alternatives cialis +2 free viagra combine cialis and levitra best viagra and popular in uk cialis women viagra pharmacy cialis alternatives viagra cialis for sale buy propecia online usa how to order one viagra canadian healthcare online viagra levitra sales cialis health store online pharmacy canada viagra generic propecia online pharmacy online viagra levitra cialis viagra for sale fast viagra usa branded viagra cialis canada on line propecia in canada daily cialis online buy generic cialis canada viagra overnight shipping 100 mg viagra canada pfizer viagra cheap real viagra to buy propecia dr dallas levitra for sale canadian health care pharmacy order viagra viagra online uk usa cialis sales buy cialis without rx viagra canadian chemist online generic cialis 100 mg cialis from india tablet viagra propecia online usa viagra seizures viagra soft cialis and viagra on li cialis india pharmacy buy canadian cialis online best price propecia canada info viagra daily cialis for sale buy levitra online without prescription viagra 100mg england cheap cialis canada cialis eli lilly cialis for sale in uk quality cialis soft tabs cialis buy cialis online no prescription cialis online sale how much cialis canadian cialisis buy viagra 100mg cheap discount cialis safe online to buy cialis buy viagra online real brand viagra for sale viagra cheap fast shipping finasteride no prescription viagra pharmacy london how to get cialis in canada viagra express delivery buy real viagra pills usa cialis online uk viagra without prescription levitra viagra cialis brand cialis online fast shiping viagra canadiancialis viagra 100 non pescription cialis mail online order propecia canadian pharmacy for generic cialis viagra mastercard cialis by mail viagra professional canada order propecia online pharmacy canada cialis buying propecia online cialis vs levitra next day delivery cialis discount online propecia generic propecia in uk purchase viagra from us propecia 1mg price cialis online uk quick united states viagra cheapest cialis to buy online cialis mexico sell viagra tennessee online pharmacy propecia viagra fast shipping purchase cialis no prescription cialis online order cialis canadian buy cialis uk viagra soft tabs 50 mg canadian pharmacy for cialis canada viagra pharmacies scam canadian pharmacy cialis soft www.viagra.com 25mg viagra online search: rx1 cialis cialis daily canada branded viagra order cialis from canada cialis online shop cheapest propecia uk cheap viagra with fast delivery cialis fast delivery viagra online to canada brand viagra canada usa cialis selling propecia online cialis 10 mg best price for propecia online free cialis sample cialis samples canada viagra/cialis sales best prices for propecia pfizer viagra