Από την ερχόμενη εβδομάδα, διάφοροι παρτάκηδες θα απαιτήσουν να μην πληρώσουν τα σπασμένα του διεφθαρμένου Κράτους, ενώ το Κράτος θα απαιτήσει περισσότερη βοήθεια από τους παρτάκηδες. Κανείς όμως δεν θα ζητήσει τη συμβολή της εκκλησίας, όπως και κανείς δεν ζήτησε επισήμως εξηγήσεις για τα φασιστικά παραληρήματα διαφόρων Μητροπολιτών τον τελευταίο καιρό. Όλες οι απεργίες θα βλάψουν τα οικονομικά του Κράτους, και οι πορείες θα κατευθυνθούν στα Υπουργεία και τη Βουλή. Όμως, καμία εκκλησία δεν θα αποκλειστεί, ενώ η Μονή Πετράκη θα συνεχίσει τις δουλειές της στο ήσυχο και αδιατάραχτο περιβάλλον του Κολωνακίου.

Η εκκλησία της Ελλάδος Α.Ε. χρήζει μίας ιδιαίτερης ασυλίας, που αποκτά ακόμα και οικονομικό χαρακτήρα στη χειρότερη οικονομική κρίση της μεταπολίτευσης.

Αμέτρητα ακίνητα, δωρεές εκατομμυρίων, ΜΚΟ μαϊμούδες, αφορολόγητες κερδοφόρες Μονές και επιχειρήσεις, που κάθε χρόνο δημιουργούν τεράστιες μαύρες τρύπες στο επίσημο ΑΕΠ της χώρας, «με ευλάβεια και κατάνυξη». Συντάξεις φοβισμένων γιαγιάδων, τεράστιες περιουσίες και κτήματα-φιλέτα αποθανόντων, χρηματικές δωρεές απελπισμένων «αμνών» και ορδές χαμηλόμισθων απελπισμένων, συνεχίζουν να τροφοδοτούν το μεγαλύτερο αδηφάγο τέρας εκτός φορολογικού πλαισίου. Και όσο οι ρασοφόροι μένουν στο απυρόβλητο, τόσο ο κόσμος συνεχίζει να χώνει πενηντάρικα και κατοστάρικα στα ράσα για να βαφτίσει το παιδί του, να ανάψει ένα κερί, να πενθήσει το νεκρό του και να φιγουράρει στο γάμο του.

Η περιουσία της εκκλησίας είναι τόσο μεγάλη που ουδέποτε έχει καταμετρηθεί ολόκληρη στο σύνολό της. Τα στοιχεία για την ακίνητη περιουσία της είναι από τα πιο προσεγγιστικά, αλλά και πάλι είναι χαμηλότερα από τα πραγματικά. Μία καλύτερη εικόνα ισχύει μόνο για τις επίσημες οικονομικές δραστηριότητες της εκκλησίας (όπως εισπράξεις ενοικίων, χαρτοφυλάκιο, κλπ), και φυσικά πουθενά δεν εκτιμώνται τα «χαρτζιλίκια» των παπάδων, και οι δωρεές που καθημερινά φουσκώνουν το εκκλησιαστικό αποθεματικό.

Μέσα σε όλη αυτή την απάτη, και εν μέσω της παράλογης ανταλλαγής κατηγοριών μεταξύ εργαζομένων και Κράτους, τα ρασοφόρα golden boys συνεχίζουν και τρίβουν «ευλαβικά» τις χοντρές κοιλιές τους. Είναι καιρός, τα βλέμματα να στραφούν όχι μόνον στους ύπερ-έχοντες, αλλά κυρίως σε αυτούς που ανέκαθεν την έβγαζαν καθαρή και πάντα ελίσσονταν μακριά από τις οικονομικές υποχρεώσεις του κοινωνικού μας συνόλου, ενώ εκείνοι συνέχιζαν να θησαυρίζουν. Είναι καιρός, το αίτημα της ουσιαστικής φορολόγησης της εκκλησίας, να γίνει δυνατό και επιτακτικό από όσο περισσότερο κόσμο γίνεται.

Τις τελευταίες μέρες έχει ξεκινήσει μία επίσημη διαδικτυακή συλλογή υπογραφών για τη φορολόγηση της εκκλησίας. Υπογράψτε όσοι συμφωνείτε και γνωστοποιείστε το petition με όποιον τρόπο μπορείτε.

Όλοι γνωρίζουμε ανθρώπους που ορκίστηκαν στο ευαγγέλιο καταθέτοντας σε δικαστήριο, χωρίς να είναι στην ουσία χριστιανοί, απλά και μόνο για να μην διακινδυνεύσουν την ενδεχόμενη δυσμένεια ενός θρήσκου δικαστή. Πόσο ελεύθεροι μπορούμε να αισθανόμαστε να δηλώσουμε ότι δεν είμαστε χριστιανοί, σε έναν τόπο όπου τα χριστιανικά σύμβολα δεσπόζουν;

Πώς θα επιλέξει ελεύθερα ένα παιδί αν θα έχει θρήσκευμα ή όχι, και αν ναι, ποιο θα είναι αυτό, όσο ο εσταυρωμένος κρέμεται σε περίοπτη θέση πάνω από την έδρα; Πόσο εύκολο νομίζουμε πως είναι να πάρει κανείς μια θέση αντίθετη με την κρατούσα αντίληψη του κοινωνικού συνόλου; Πώς είναι δυνατόν να μην συνειδητοποιεί κανείς ότι τα σύμβολα και τα τελετουργικά ενός θρησκεύματος (σταυροί, εικονίσματα, προσευχές, αγιασμοί), όταν συνδέονται με χώρους όπου προσέρχονται αναγκαστικά όλοι οι πολίτες για εκπλήρωση των υποχρεώσεων ή για διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους (βλέπε σχολεία, δικαστήρια, αστυνομία, στρατός, δημόσιες υπηρεσίες), συνιστούν επιβολή αυτού του θρησκεύματος;

Ω φυσικά, δεν απαγορεύεται να έχεις άλλο θρήσκευμα ή να μην έχεις θρήσκευμα. Ας πάει όμως κάποιος να το πει αυτό παρακαλώ στην κόρη μου, που κάνει τον σταυρό της την ώρα της πρωινής προσευχής στο προαύλιο, επειδή το κάνουν όλα τα παιδάκια, ενώ φαινομενικά κανείς δεν της το δίδαξε ούτε της το επέβαλε. Θα μπορούσε βέβαια να κάθεται μόνη της στην αίθουσα εκείνη την ώρα, ή να στέκεται δίπλα στους άλλους χωρίς να κάνει το σταυρό της. Φανταστείτε όμως σας παρακαλώ ένα εξάχρονο παιδί, στην πρώτη τάξη του δημοτικού, σε έναν κανούριο χώρο, με καινούρια πρόσωπα, με πρωτόγνωρες υποχρεώσεις, να προσπαθεί να προσαρμοστεί σε όλα αυτά, κι από πάνω να χρειάζεται να κάνει και δήλωση θρησκευτικών πεποιθήσεων – γιατί η αποχή από το χριστιανικό τελετουργικό είναι μια ιδεολογική δήλωση. Πώς είναι δυνατόν να αναγκάζουμε τα παιδιά να πάρουν μια τόσο σοβαρή ιδεολογική απόφαση και να σηκώσουν το βάρος της, είτε κάνοντας τον σταυρό τους είτε μη κάνοντάς τον;

Προς τους χριστιανούς που νιώθουν να απειλείται η πίστη τους, έχω να πω ότι θα έπρεπε να χαίρονται στην προοπτική της κατάργησης των συμβόλων στα σχολεία. Μήπως η διατήρηση των συμβόλων θα κάνει τα παιδιά να γίνουν χριστιανοί; Μάλλον το αντίθετο: θα τα διδάξει να προσποιούνται, εκτελώντας μηχανικά κάποιες κινήσεις κι επαναλαμβάνοντας κάποιες φράσεις, όπως κάνει η κόρη μου τώρα, για να ενταχθούν στο σύνολο. Η ουσία της πίστης δεν διδάσκεται μέσα από τυπικά τελετουργικά. Όσοι νοιάζονται αληθινά για την χριστιανική πίστη, θα πρέπει να θέλουν να καταργηθούν οι σταυροί από τα σχολεία, και η προσευχή, και η κατήχηση που ευφημιστικά λέγεται “μάθημα θρησκευτικών”.

Κι εμείς οι ανόητοι, ενώ είμαστε όλοι πολίτες αυτού του τόπου, χωριζόμαστε σε στρατόπεδα “χριστιανών” και “λοιπών” και τσακωνόμαστε για το αν θα μείνει το σύμβολό “μας” ή αν θα φύγει το σύμβολό “τους”, χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι το σύμβολο αυτό είναι μια δαμόκλειος σπάθη πάνω από τα κεφάλια όλων μας.

Ας κάνουμε όλοι μαζί τον τόπο μας έναν τόπο ελεύθερο, όπου κανείς δεν θα χρειάζεται να σταυροκοπιέται μηχανικά ούτε να ορκίζεται προσποιητά προκειμένου να ενταχθεί στο κοινωνικό σύνολο.

Έχει ιδρυθεί στο facebook ομάδα με τίτλο “Να αφαιρεθούν τα θρησκευτικά σύμβολα από σχολεία και δημόσιες υπηρεσίες”. Τόσο εκεί, όσο και στο forum “Αθεϊα” έχω ανοίξει συζήτηση όπου προτείνω την συλλογή υπογραφών με αίτημα την κατάργηση των θρησκευτικών συμβόλων στους παραπάνω χώρους. Αν υπάρξει αρκετό ενδιαφέρον, μπορούμε να το ξεκινήσουμε. Ίσως να μην πετύχουμε την άμεση κατάργηση των θρησκευτικών συμβόλων, τουλάχιστον όμως θα ακουστούν οι φωνές των πολιτών που είναι υπέρ της κατάργησης.

Μια άλλη δράση που θα μπορούσε να γίνει, θα ήταν μια καταγγελία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για το συγκεκριμένο θέμα από μέρους ενός γονέα, όπως έγινε στην Ιταλία. Σκέφτηκα να το κάνω εγώ, αλλά ανησυχώ για τις τυχόν αντιπαραθέσεις με τους παράγοντες του σχολείου, δεδομένου ότι η καταγγελία θα είναι επώνυμη και θα αφορά το συγκεκριμένο σχολείο. Αν το παιδί μου ήταν στην έκτη τάξη, δεν θα με απασχολούσε τόσο, γιατί την επόμενη χρονιά θα έφευγε από εκεί. Αλλά είναι στην πρώτη, έχουμε μπροστά μας άλλα πέντε χρόνια, και δεν ξέρω αν θα άντεχα την ενδεχόμενη δυσαρέσκεια διευθυντών και γονιών. Αν κάποιος άλλος θέλει να το ξεκινήσει, με τις ευλογίες μου.

Το βασικότερο, είναι ίσως η γενικότερη ανοχή της κοινωνίας και εν ακολουθία του κράτους, απέναντι σε τέτοιες πράξεις που φυσικά επιφέρουν την ανάλογη ασυδοσία στα εκάστοτε όργανα εξουσίας. Δύο άνθρωποι (ο Υπουργός Πολιτισμού κ. Σαμαράς, και ο Πρόεδρος του μουσείου Ακρόπολης κ. Παντερμαλής) αποφασίζουν αυθαίρετα να αποκρύψουν ιστορικές αλήθειες για την καταστροφή ενός εκ των σημαντικότερων ελληνικών μνημείων, παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Δύο άνθρωποι αποφασίζουν να λογοκρίνουν ευθέως το έργο ενός Έλληνα σκηνοθέτη διεθνούς φήμης. Εάν αυτή η πράξη δεν θεωρείται άκρως ανθελληνική, ή καλύτερα, εάν δεν θίγει άμεσα ελληνικά συμφέροντα, τότε μάλλον μας διαφεύγει η έννοια του πατριωτισμού. Κι όμως, η απόφαση λήφθηκε από μία δεξιά κυβέρνηση σε μία περίοδο μάλιστα που προσπαθεί να αναδείξει το εθνικιστικό προφίλ της! Άρα η χώρα κυβερνάται είτε από άκρατο παραλογισμό, είτε από αμόρφωτους σκοταδιστές ρασοφόρους… ή και τα δύο.

Ένα άλλο συμπέρασμα είναι ότι η απαξίωση του πολιτικού γίγνεσθαι στη χώρα συνεχίζει ακάθεκτη. Η μοναδική πολιτική φωνή αντίδρασης που ακούστηκε σχετικά με αυτό το απαράδεκτο γεγονός, ήταν της κας Δαμανάκη του ΠΑΣΟΚ, η οποία όμως αντί να ασκήσει ευθεία κριτική στην ίδια την εκκλησία, προτίμησε μία κλασσική πολιτική σύγκρουση ρουτίνας με το πρόσωπο του κ. Σαμαρά. Υποτιμώντας για άλλη μία φορά τη νοημοσύνη του εκλογικού σώματος, αφού υπέθεσε ότι τα καμώματα του κ. Βενιζέλου κατά την έκθεση Outlook 2003 είναι περασμένα ξεχασμένα, η κα Δαμανάκη μετά την”ξύλινη” ρητορική της επέστρεψε ήσυχη στη “σοσιαλιστική” συνείδησή της. Ταυτόχρονα, η ελληνική Αριστερά φαίνεται πως είναι απασχολημένη με τα μπάνια του λαού και ποσώς ενδιαφέρεται για μία ασήμαντη λογοκρισιούλα έργου, ενός ασήμαντου σκηνοθετούλη σχετικά με ένα ασήμαντο μνημειάκι.

Αυτό που διαφαίνεται ως προφανές αλλά δεν παύει να είναι σημαντικό, είναι η συνεχιζόμενη ανοχή της ελληνικής κοινωνίας απέναντι σε ξεκάθαρες αποφάσεις αποσιώπησης της αλήθειας από την εκκλησία. Αντιδρά η εκκλησία στη διδασκαλία της εξελικτικής θεωρίας του Δαρβίνου στα σχολεία; Ας μην διδαχτούν τα παιδιά το σημαντικότερο επιστημονικό επίτευγμα στη Βιολογία. Αντιδρά η εκκλησία σε ιστορικά γεγονότα; Ας αποκρυφτούν τα συγκεκριμένα γεγονότα που όλως τυχαίως συνδέονται άμεσα με την ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Επιστημονικά επιτεύγματα, ιστορικές αλήθειες και γεγονότα που κουκουλώνονται ευθαρσώς και δημοσίως, υπό το αδιάφορο βλέμμα ενός χριστιανό-ντοπαρισμένου ποιμνίου.

Το ίδιο ποίμνιο που κάνει δωρεές σε εκκλησίες, που συνεχίζει την τήρηση των χριστιανικών βουντού, απαρχαιωμένων τελετουργικών, ειδωλολατριών, πτωματολατριών και κάθε είδους μεταφυσικών παροξυσμών, προτιμάει να σιωπά και να αδιαφορεί για το μεσαιωνικό παρακράτος που συνεχίζει να ελέγχει και να επηρεάζει άμεσα το ελληνικό κοσμικό κράτος του 21ου αιώνα. Ταυτόχρονα, οι μοναδικές φωνές λογικής και δημοκρατίας συνεχίζουν να ακούγονται μόνον όποτε βγαίνει στο προσκήνιο κάποια βροντερή ξεφτίλα όπως αυτή της πρόσφατης λογοκρισίας. Τον υπόλοιπο καιρό, κράτος και εκκλησία συνεχίζουν ακάθεκτα την αρμονική συμβίωσή τους, παρατείνοντας τις αυθαιρεσίες, τις λογοκρισίες, και διατηρώντας σκόπιμα την κοινωνική αμάθεια που τους βολεύει.

Το ψεύδος και ο παραλογισμός, άλλωστε, έχουν γίνει ευρύτατα κοινωνικά χαρακτηριστικά, οπότε κανενός το αυτί δεν ιδρώνει όταν η “προσβεβλημένη” εκκλησία ωρύεται για το “απαράδεκτο” φιλμάκι του κ. Γαβρά, ενώ ταυτόχρονα τυπώνει κόμικ (απόσπασμα του οποίου ακολουθεί) για να “εκπαιδεύσει” την ελληνική νεολαία, σχετικά με τη σχέση χριστιανισμού και αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.

«Παλιότερα που δεν είχαμε Γιάλομ, μόλις η συζήτηση έφτανε σ’ αυτό το φλέγον θέμα, ο σοφός λαός την είχε βρει τη λύση: «Χτύπα ξύλο, παιδάκι μου!» έλεγε η γιαγιά και τέλος. Πηγαίναμε μετά όλοι χαρούμενοι στις δουλειές μας, απολύτως βέβαιοι για τη νίκη της ζωής. Τώρα, όμως που μορφωθήκαμε, έχουμε κάποιες επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα αυτής της παραδοσιακής μεθόδου και έτσι καλέσαμε τον ειδικό επί του θανάτου. Τον Γιάλομ. Για να μας διαφωτίσει».

Προφανώς, ο σαρκασμός του κ. Διαμαντή στοχεύει στο επιστημονικό έργο του Dr. Yalom, το οποίο δεν φαίνεται να γνωρίζει επαρκώς, αλλά αντιθέτως το προσεγγίζει ως ένας ανίδεος, λαϊκιστής, απογοητευμένος αναγνώστης του. Και φυσικά στην Ελλάδα, ένας απογοητευμένος Ελληναράς αναγνώστης γνωρίζει πολλά περισσότερα πάνω στο επιστημονικό αντικείμενο ενός Καθηγητή Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Stanford, από ότι ο ίδιος Καθηγητής. Διότι, κατά τα γραφόμενα του κ. Διαμαντή, όποιος γνωρίζει ιστορία της φιλοσοφίας, γνωρίζει και από επιστήμη. Όπως ο ίδιος γράφει:

«… το θέμα της ψυχής σε σχέση με το σώμα, είναι το πιο κρίσιμο από αιώνες τώρα. Από Πλάτωνα και Αριστοτέλη και μετά κάνει θραύση. Άμα δεν έχεις διαβάσει το «Περί Ψυχής» του Αριστοτέλη, μηδέν εις το πηλίκον. Λέει ο φιλόσοφος: «Η ψυχή είναι αιτία και αρχή του ζωντανού σώματος. Η πηγή της κίνησης και ο σκοπός». […] Το έλυσαν λοιπόν λογικά οι Έλληνες, του έδωσαν στη συνέχεια μία νέα λογική ώθηση και οι Έλληνες χριστιανοί Πατέρες, που ήξεραν καλά την ελληνική μεταφυσική, ο Μέγας Βασίλειος και ο αδελφός του ο Γρηγόριος, και ήρθαν μετά και οι Λατίνοι, ο Αυγουστίνος, ο Ακινάτης και όλοι οι φιλόσοφοι της Δύσης, και το τακτοποίησαν οριστικά. Σου λένε όλοι αυτοί οι σοφοί πως ο άνθρωπος είναι ένα σύνθετο ψυχής και σώματος, το οποίον έχει τη φύση του και πρέπει να φροντίζουμε για την ισορροπία του. Εξ’ ου και ο όρος ανισόρροπος, αυτός δηλαδή που έχει χάσει την ισορροπία ανάμεσα στα δύο».

Κοινώς, αφού οι Δυτικοί φιλόσοφοι έχουν καταπιαστεί με την έννοια της «ψυχής» 2.500 χρόνια τώρα, και έχουν καταλήξει σε διαφόρων ειδών συμπεράσματα, δεν μπορεί να έρχεται ένας ψυχίατρος και να μας φέρνει τα πάνω κάτω. Πόσο μάλλον όταν ο συγκεκριμένος ψυχίατρος στηρίζει τα λεγόμενά του σε ορισμένα σημεία της Επικουρικής φιλοσοφίας! Ή για να γίνει καλύτερα αντιληπτό, ο κ. Διαμαντής δεν μπορεί να δεχτεί ότι η επιστήμη μπορεί να ξεπεράσει τον συντηρητικό κομφορμισμό της χριστιανικής θρησκείας και των φιλοσοφικών αναζητήσεων αιτιοκρατικών φιλοσόφων, όπως ο Αριστοτέλης.

Για τον κ. Διαμαντή, ο συγκεκριμένος κομφορμισμός της χριστιανικής θρησκείας φαίνεται πως τελικά είναι ο τελικός στόχος της φιλοσοφικής αναζήτησης του ανθρώπινου δέους απέναντι στο θάνατο. Όπως χαρακτηριστικά γράφει: «Παλιά έτρεχες στον παπά. Σου ‘ριχνε δυο πατερημά και μετά μια χαρά πέθαινες με την ησυχία σου. Ήρεμος. Και όλοι στο σπίτι ήρεμοι επίσης».

Φαίνεται πως η επιστημονική έρευνα στον χώρο της ψυχιατρικής και ψυχολογίας είναι αρκετά πεζές σε σχέση με τα παραμυθάκια που μας έλεγαν στο κατηχητικό. Οι υποψίες ότι ο κ. Διαμαντής ενδεχομένως να είναι παπαδοπαίδι τελικά, επιβεβαιώνονται με την αρχή του επίλογου του άρθρου του:

«Μόνο που θα πρέπει να του πούμε [του Γιάλομ] την ιστορία του θανάτου του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Είχε αρρωστήσει, είχε αρπάξει κρύωμα, 2 Ιανουαρίου του 1911, και τον περιμένανε οι αδελφές του. Το βράδυ, λοιπόν, ζήτησε ένα βιβλιαράκι με τροπάρια της Πρωτοχρονιάς, έψαλε λίγο, έστριψε και πέθανε σαν πουλάκι. Διότι ήξερε ο σοφός γέρος πως κάποιος τον παρηγορούσε όλα αυτά τα χρόνια που ζούσε, οι άγιοί του δηλαδή, και πως αξιώθηκε να ζήσει ψυχικά μαζί τους. Και τώρα φεύγει ήσυχος. Πως κάπου θα ταξιδέψει».

Και συνεχίζει με την απόλυτη απαξίωση και το ρεζουμέ της υπόθεσης:

«Τι να σου κάνει, δηλαδή, κι ο Γιάλομ, άμα σε τίποτα απολύτως δεν πιστεύεις, παρά μόνο στα υλικά πράγματα; Ο ίδιος, κακώς, παρότι ψυχίατρος, υπερτονίζει το σώμα και την ύλη, μαζί με τον Επίκουρο, και στην ουσία περιφρονεί την αξία της ψυχής. Πάει να τη σώσει ενώ αρνείται την ύπαρξή της! Ξεχνάει, δηλαδή, τον Αριστοτέλη που λέει πως η ψυχή είναι η αρχή του ζωντανού σώματος και αιτία της ζωής. Με τον Επίκουρο, επομένως, που μας προτείνει ως λύση ο Γιάλομ, δεν θα βρούμε την άκρη. Τζάμπα το Μέγαρο».

Ο κ. Διαμαντής ως γνήσιος Χριστιανός λαϊκιστής αντιμετωπίζει καχύποπτα, και με ένα πνεύμα ηττοπάθειας, τον Δυτικό «κουτόφραγκο» που προτάσσει την επιστήμη μπροστά στην δεισιδαιμονία. Επειδή προφανώς έχει μεγαλώσει σε μία χώρα που «όλοι κατέχουν την απόλυτη αλήθεια» και η «σοφία» του λαού είναι υπεράνω όλων, θεωρεί ότι ένας παγκοσμίου φήμης ψυχίατρος και συγγραφέας λειτουργεί παρομοίως. Ότι δηλαδή κατέχει απόλυτες αλήθειες στις οποίες καταλήγει αυθαίρετα. Ενδεχομένως, ο κ. Διαμαντής να μην έχει διαβάσει επιστημονικά άρθρα στα οποία οι συγγραφείς προτείνουν (να το επαναλάβω σε όσους δεν ήταν ξεκάθαρο το bold – προτείνουν) κάποια θεωρία ή προσωπική αντίληψη βάσει επιστημονικών μεθόδων. Ταυτόχρονα, φαίνεται σα να μην έχει εντρυφήσει στη φιλοσοφία του Επίκουρου, η οποία δεν εξαντλείται στο θέμα του υλισμού και μόνο. Σίγουρα πάντως αρνείται επίμονα το γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι ένα πολύπλοκο ον με χαρακτηριστικά και δυνατότητες πολύ πιο όμορφες, πολυσύνθετες και δυναμικές από αυτά μίας ψυχρής, πεζής, μονοπρόσωπης, αιτιοκρατικής και μεταφυσικής «ψυχής». Της ίδιας «ψυχής» που ο Χριστιανισμός υιοθετεί, λανθασμένα, με καμάρι από τον Αριστοτέλη προκειμένου να αναδείξει την ιστορική συνέχεια της ελληνικής σκέψης.

Φυσικά όλες αυτές οι απόψεις θα μπορούσαν να τεθούν με πολύ πιο σοβαρό τρόπο και όχι ως το επίσημο άρθρο του «Ε» σχετικά με την επίσκεψη του Yalom στην Ελλάδα. Ίσως πάλι, το άρθρο του κ. Διαμαντή να έγινε τελικώς αποδεκτό από τη Σύνταξη του «Ε» δεδομένου ότι εισερχόμαστε σε «άγιες μέρες», και ενδεχομένως το ποιοτικό περιεχόμενο του περιοδικού να έθιγε τελικά τους αναγνώστες του, εάν δεν υπήρχε έστω και ένα άρθρο που επαινούσε την μοιρολατρία, τη δεισιδαιμονία και την ματαιοπονία της θρησκευτικής «ευλάβειας» και «κατάνυξης» των ημερών.

Ρώτησα την κόρη μου αν θέλει να μάθει το ποίημα και να το πει στη γιορτή. Μου απάντησε “δεν ξέρω” που στην προσωπική της ιδιοδιάλεκτο σημαίνει “μάλλον όχι”. Το έχωσα σε μια γωνιά της βιβλιοθήκης κι εγώ και ησύχασα. Τη μέρα της γιορτής το πιθανότερο είναι να “αρρωστήσει” και να μην παρευρεθεί, όπως “αρρώστησε” και την 28η Οκτωβρίου. Όταν μεγαλώσει λίγο, με το καλό, και μπορώ να της εξηγώ κάποια πράγματα, ας αποφασίσει μόνη της αν θα συμμετάσχει στις εθνοθρησκευτικές πανηγύρεις ή όχι.

Και κάθομαι τώρα και αναρωτιέμαι, για άλλη μια φορά, τι σχέση έχει ο φάντης με το ρετσινόλαδο. Τι σχέση έχει η κρατική παιδεία με τη χριστιανική μυθολογία. Τι δουλειά έχει ο κρίνος του Γαβριήλ (με το συμπάθιο) με τη μόρφωση και τη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών μας. Τι να τους έχει πει η δασκάλα τους για το θέμα αυτό.

Τι γίνεται άραγε όταν υπάρχει στην τάξη κάποιο αλλόθρησκο παιδάκι; Του δίνουν κι αυτουνού να πει ποιηματάκι; Το αφήνουνε να χαζεύει τα άλλα που λένε ποίημα, όλοι-όλοι αντάμα και ο ψωριάρης χώρια; Ξεδιαλέγουνε τα ποιήματα και στους αλλόθρησκους παραλείπουν τις θρησκευτικές αναφορές, αφήνοντας μόνο τις εθνικές; (να μην ανοίξω το θέμα του τι κάνουν όταν είναι και αλλόθρησκο και αλλοεθνές το παιδάκι). Και με εμάς, που είμαστε άθεοι και η δασκάλα το ξέρει, τι γίνεται; Τόσο ασήμαντο της φαίνεται αυτό, ώστε ελαφρά τη καρδία έδωσε στο παιδί μου να μάθει αυτό το ποίημα; Ή μήπως την έχει δει ιεραπόστολος και κοιτάζει να φωτίσει το μυαλό του δυστυχισμένου παραπλανημένου άθεου τέκνου;

Παρακαλώ θερμά όσους χριστιανούς διαβάζουν αυτό το άρθρο και σκέφτονται “Έλα μωρέ τώρα, σάμπως τι θα πάθει; Δεν είναι και τίποτε σπουδαίο να πει ένα ποίημα το παιδάκι”, ας σκεφτούν πώς θα ένιωθαν αυτοί αν ζούσαν σε μουσουλμανική χώρα και το παιδί τους ερχόταν σπίτι με την οδηγία να αποστηθίσει ένα ποίημα που υμνεί τη δόξα του προφήτη Μωάμεθ – και σαν να μην έφτανε αυτό, να ήταν υποχρεωμένοι να το βοηθήσουν οι ίδιοι να το μάθει, μια που το παιδί δεν ξέρει ακόμη ανάγνωση.

Φυσικά το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Όλο το χρόνο δεν είχα δει μια εργασία από τα χέρια του παιδιού μου και παραμονές χριστουγέννων είδα να καταφθάνουν εν αφθονία αγγελουδάκια, αγιοβασιλάκια, καρτούλες, κηροπήγια.

Στη γιορτή των χριστουγέννων η τάξη παρουσίασε μια παράσταση με θέμα τη γέννηση του Χριστού. Η κόρη μου είχε ντυθεί αγγελουδάκι, δηλαδή κομπάρσος, όπως και όλα τα παιδιά που περίσσεψαν μετά το casting των πρώτων και δεύτερων ρόλων (Ιωσήφ, Μαρία, Μάγοι, βοσκοί). Σε περίπτωση που αναρωτιέστε γιατί της το επέτρεψα παρά το γεγονός ότι είμαστε άθεοι, σκεφτείτε πώς θα αισθανόταν αν απείχε από μια τόσο θεαματική γιορτή όπου θα συμμετείχαν όλοι οι συμμαθητές της.

Τα παιδάκια μπήκαν στην αίθουσα, ντυμένα ανάλογα με το ρόλο τους, και στάθηκαν στο κέντρο. Πριν ξεκινήσει η παράσταση, η δασκάλα τα ρώτησε:

- Τι γιορτάζουμε σήμερα παιδάκια;

- Τη γέννηση του Χριστού!

- Γιατί ήρθε ο Χριστός στον κόσμο;

- Για να μας σώσει από τις αμαρτίες μας!

Τι λογής αμαρτίες μπορεί να κουβαλά ένα πεντάχρονο; Και σε τι θα το ωφελήσει να του χώσουμε το κεφάλι την έννοια της “αμαρτίας” σε αυτήν την τρυφερή ηλικία; Στην καλύτερη περίπτωση θα το μπερδέψει, στην χειρότερη θα του προκαλέσει φοβίες, ενοχές, ανασφάλειες. Και συνεχίζει τις ερωτήσεις, εκμαιεύοντας από τα παιδιά την ιστορία με τη σφαγή των νηπίων. Τι έχει να προσφέρει στα παιδιά αυτός ο μύθος; Είναι δυνατόν να τα ωφελεί η αφήγηση της στυγνής σφαγής δεκάδων βρεφών; Είναι δυνατόν να θεωρείται χαρμόσυνο το γεγονός ότι ένα και μόνο βρέφος διέφυγε (ήταν γιος του αφεντικού βλέπεις αυτός!) ενώ όλα τα άλλα σφαγιάστηκαν; Είναι δυνατόν να λέγεται παιδεία αυτό;

Από κουβέντες με την κόρη μου, όσο το δυνατόν πιο διακριτικές, ξέρω ότι η δασκάλα τους έχει μιλήσει επίσης και για τον διάβολο. Προσπαθώ να εξηγώ στη μικρή ότι όλα αυτά είναι παραμύθια, ότι οι άνθρωποι έχουν την τάση να προσωποποιούν τους φόβους και τις ελπίδες τους, ότι ο διάβολος είναι ένα μυθικό πλάσμα σαν τους δράκους και τα τέρατα των παραμυθιών, αλλά τι να το κάνεις αυτό; Όταν η δασκάλα μιλάει με φωνή σοβαρή και κατανυκτική μέσα στην τάξη για το τρομερό αυτό πλάσμα, προειδοποιώντας τα παιδιά για τους κινδύνους που ελλοχεύουν, τι ισχύ θα έχουν τα δικά μου λόγια μέσα στο μυαλό του παιδιού; Στην ηλικία που βρίσκεται, δεν ξεχωρίζει ακόμη την αλήθεια από τη φαντασία. Μπορεί να “ξέρει”, επειδή της το λέω, ότι ο διάβολος δεν υπάρχει “στ’ αλήθεια”. Αυτό όμως δεν θα την εμποδίσει να τρομοκρατηθεί από την περιγραφή του, με τον ίδιο τρόπο που θα την τρομοκρατούσε ένα παραμύθι με τέρατα ή με φαντάσματα, κι ας “ξέρει” ότι δεν υπάρχουν.

Αναρωτήθηκα λοιπόν κάποια στιγμή αν όλα αυτά είναι πρωτοβουλίες της δασκάλας ή προβλέπονται από το πρόγραμμα σπουδών. Τι προβλέπει λοιπόν το κράτος για τη διδασκαλία των θρησκευτικών;

Από την τρίτη δημοτικού και μετά το πρόγραμμα προβλέπει μάθημα θρησκευτικών (προαιρετικό για όλους, ακόμη και για βαπτισμένους χριστιανούς, αντίθετα με αυτό που θέλησε να μας κάνει να πιστέψουμε ο κύριος Στυλιανίδης με τις δηλώσεις του περί ετεροδόξων και μόνο). Τι γίνεται όμως στις προηγούμενες τάξεις, δηλαδή στο νηπιαγωγείο και στις δυο πρώτες τάξεις του δημοτικού; Θεωρητικά, δεν υπάρχει μάθημα θρησκευτικών, επομένως δεν υπάρχει και πρόβλημα για τους ετερόδοξους.

Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Οι πάμπολλες χριστιανικές αναφορές που γίνονται στο γενικότερο πλαίσιο των “ελληνικών” παραδόσεων, δεν συνιστούν διδασκαλία θρησκευτικών; Όταν η μεγαλύτερη σχολική γιορτή είναι τα χριστούγεννα, όταν τα παιδιά απαγγέλουν ποιήματα για τον ευαγγελισμό της θεοτόκου, όταν οι χριστιανικοί μύθοι διδάσκονται σε όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς σε διάφορες ώρες και σε διάφορα πλαίσια, όταν τα παιδιά ζωγραφίζουν αγγελουδάκια και πασχαλινά αυγά, πώς μπορούμε να λέμε ότι δεν γίνεται μάθημα θρησκευτικών;

Όπως μας πληροφορεί το ΦΕΚ 303 της 13ης Μαρτίου 2003:

“Στο Νηπιαγωγείο και στις δύο τάξεις του Δημοτικού (Α και Β) όπου απουσιάζει από το Ωρολόγιο Πρόγραμμα το μάθημα των θρησκευτικών, στο πλαίσιο της ανάπτυξης της θρησκευτικής συνείδησης του παιδιού, μπορεί να λαμβάνονται θέματα και αφορμές από το μάθημα της “Μελέτης του Περιβάλλοντος”. Το μάθημα αυτό μπορεί να συνδεθεί με τη θρησκευτική αγωγή, αφού οι σκοποί του αναφέρονται στην ανάπτυξη της προσωπικότητας, στην καλλιέργεια οικουμενικών και πανανθρώπινων αξιών και στην ανάπτυξη της ελληνικής μας ταυτότητας και συνείδησης με βάση την πολιτιστική μας κληρονομιά”.

Στην ουσία δηλαδή, όλα επαφίενται στην διακριτική ευχέρεια του δασκάλου. Και τουλάχιστον στο δημοτικό κάπως οριοθετείται το πράγμα, τα θρησκευτικά θέματα στις δυο πρώτες τάξεις υποτίθεται ότι περιορίζονται στο μάθημα της μελέτης του περιβάλλοντος (αν είναι ποτέ δυνατόν, σε λίγο θα τα χώσουν και στα μαθηματικά, μήπως ο θεός δεν είναι ο μέγας γεωμέτρης του σύμπαντος;). Στο νηπιαγωγείο ανά πάσα στιγμή κάθε δάσκαλος μπορεί να μιλήσει για θρησκευτικά θέματα με όποιον τρόπο και για όση ώρα του καπνίσει.

Πλησιάζει το πάσχα, και η καρδιά μου σφίγγεται. Σίγουρα η δασκάλα θα τους μιλήσει για τα πάθη του Ιησού, για τη μαστίγωση, για τη σταύρωση, για το αγκάθινο στεφάνι. Θα ήθελα να μπορούσα να απαλλάξω το παιδί μου από την υποχρέωση να υποστεί αυτήν την τρομολάγνα αφήγηση. Θα ήθελα να μπορούσα να το απαλλάξω από την επαφή με τη φρίκη των βασανιστηρίων και την κακία των ανθρώπων. Πώς όμως να το κάνω; Να μην το στείλω στο σχολείο για ένα μήνα, ας πούμε; Μα είναι λύση αυτό; Αλλωστε, ακόμη κι έτσι, δεν μπορώ ποτέ να είμαι σίγουρη για το τι θα ακούσει στην τάξη και πότε θα το ακούσει.

Είναι φανερό ότι ο νόμος χρειάζεται να αλλάξει. Και όχι μόνο ο νόμος, αλλά και το Σύνταγμα. Και για να γίνει κάτι τέτοιο, χρειάζεται πολιτική βούληση, είδος απειλούμενο με εξαφάνιση στην Ελλαδάρα μας. Γιατί οι πολιτικοί κοιτάνε μην τυχόν δυσαρεστήσουν τους ρασοφόρους και χάσουν ψηφοφόρους, και χαϊδεύουν τα αυτιά τους όσο τους έχουν ανάγκη, και μιλούν για εθνικές παραδόσεις εννοώντας χριστιανικές, λες και το γονίδιο της χριστιανοσύνης είναι συνδεδεμένο με αυτό της ελληνοπρέπειας, το ξέρουμε το ποίημα.

Το ξέρουμε απέξω και ανακατωτά.

Γιατί όχι για σκεπτικισμό; Αφού το βασικό χαρακτηριστικό μας είναι ότι αμφισβητούμε, εξετάζουμε, ερευνούμε, δεν δεχόμαστε θέσφατα ούτε θεωρούμε ότι υπάρχουν προτάσεις υπεράνω αμφιβολίας.

Μπορούμε να μιλήσουμε επίσης για υλισμό, που θεωρεί τον φυσικό κόσμο μας καθοριστικό, θεμελιακό και πρωτεύοντα, τη δε συνείδηση, τη σκέψη και το πνεύμα δευτερεύοντα.

Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ακόμη και το μηδενισμό, που απορρίπτει την απόλυτη γνώση, την απόλυτη αλήθεια και την απόλυτη ηθική, σε αντίθεση με τη θρησκεία που ισχυρίζεται ότι τα κατέχει.

Σε πρακτικό επίπεδο άλλωστε, όλοι μας επιδιώκουμε τον κοσμικισμό, τον διαχωρισμό δηλαδή της πνευματικής ζωής, είτε αυτή λέγεται θρησκεία είτε κάπως αλλιώς, από την πολιτική, την παιδεία, την οικονομία, από όλους τους χώρους κοσμικών δραστηριοτήτων.

Και δεν χωρεί αμφιβολία ότι είμαστε όλοι ελευθερόφρονες. Αφήνουμε το μυαλό μας να λειτουργήσει ελεύθερο από κάθε λογής προλήψεις, προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες, ελεύθερο από προκατασκευασμένες πεποιθήσεις και δόγματα. Γιατί όποιος συλλογάται ελεύθερα, συλλογάται καλά.

Όλα τα παραπάνω ισχύουν για πολλούς από εμάς που συμμετέχουμε σε αυτό το ιστολόγιο. Αλλά δεν ήταν αυτά που έδωσαν το έναυσμα για τη δημιουργία αυτού του συλλογικού ιστοχώρου.

Ο κοινός παρονομαστής, το θέμα που μας απασχολεί και μας ενδιαφέρει όλους, το θέμα που θέλουμε να συζητήσουμε και να εκφράσουμε σε όλες του τις διαστάσεις, είναι η αθεΐα.

Σε έναν κόσμο ουσιαστικά ανεξίθρησκο και ελεύθερο πνευματικά, δεν θα υπήρχε λόγος να μιλάμε για αθεΐα. Σε έναν κόσμο όμως όπου η θρησκεία είναι κάτι παραπάνω από θεσμός, όπου η θρησκεία είναι υπεράνω αμφισβήτησης και κριτικής, όπου η παρουσία και το κύρος της θρησκείας στην κοινωνική και πολιτική θεωρούνται δεδομένα, όπου η θρησκεία χαίρει ιδιαίτερων οικονομικών οφελών, όπου τα θρησκευτικά δόγματα διδάσκονται στα κρατικά σχολεία και είναι παρόντα σε κάθε μας βήμα, από τον εσταυρωμένο πίσω από την έδρα μέχρι τη βίβλο πάνω στο εδώλιο, ο άθεος αισθάνεται την ανάγκη να μοιραστεί τις πεποιθήσεις του.

Χρειάζεται να γίνει ευρύτερα γνωστό ότι υπάρχει εναλλακτική λύση. Ότι η θρησκεία δεν είναι δεδομένη στη ζωή μας, ούτε και απαραίτητη. Ότι μπορεί κανείς να ζήσει θαυμάσια χωρίς αυτήν. Ότι όχι μόνο δεν στερείται τίποτε, αλλά κερδίζει μεγάλη ελευθερία, τόσο σε πρακτικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο.

Η λέξη αθεΐα για πολλούς είναι φορτισμένη αρνητικά. Έχει συνδεθεί με την ανηθικότητα, λες και η ηθική αποτελεί μονοπώλιο των θρησκειών, ή με τη μισαλλοδοξία, λες και η απόρριψη μιας πεποίθησης συνεπάγεται αυτομάτως και μίσος προς όσους αποδέχονται την πεποίθηση αυτή.

Για εμάς όμως η αθεΐα είναι μόνο θετική. Γιατί απελευθερώνει το πνεύμα από τους περιορισμούς της πίστης υπεράνω αμφισβητήσεων, γιατί απαλλάσσει το νου από τη μεταφυσική σκέψη και η εξήγηση του κόσμου γίνεται αντικειμενική, γιατί φέρνει την ευθύνη των επιλογών της ζωής μας σε εμάς τους ίδιους, γιατί μας δίνει τη δυνατότητα να χτίσουμε μια κοινωνία με μέτρο τον άνθρωπο και τη φύση.

Επιλέξαμε να μιλάμε για αθεΐα και όχι για αθεϊσμό, όχι μόνο επειδή ο αθεϊσμός ορίζεται σε λεξικά και εγκυκλοπαίδειες, καλώς ή κακώς, ως άρνηση του θεού – γεγονός που υπονοεί ότι ο θεός υπάρχει και εμείς τον αρνούμαστε – αλλά και επειδή η κατάληξη της λέξης «αθεϊσμός» υποδηλώνει ιδεολογία, ενώ η αθεΐα δεν είναι ιδεολογία. Δεν είναι ένα σύστημα πεποιθήσεων, δεν είναι ένα οργανωμένο πλέγμα ιδεών.

Αθεΐα είναι η απουσία πίστης σε θεό και σε υπερφυσικό.

Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.

Μετά από πολλές προτάσεις για το όνομα του συλλογικού μας ιστοτόπου, μετά από πολλές συζητήσεις εντός και εκτός δικτύου, αφού περάσαμε από ορθολογισμό, σκεπτικισμό, κοσμικισμό και ελευθεροφροσύνη, συμφωνώντας ότι όλα αυτά μας εκφράζουν αλλά κανένα από αυτά δεν είναι το σημείο που επικεντρώνουμε, επιτέλους καταλήξαμε στο όνομα που βλέπετε: ΑΘΕΪΑ