Πού γίνεται ο σχολιασμός;

Στο τέλος του κάθε άρθρου υπάρχει σύνδεσμος για το ιστολόγιο του συγγραφέα, όπου και μπορείτε να αφήνετε τα σχόλιά σας.

Περί τού “αγνώστου θεού”

10 April 2009
Comments Off on Περί τού “αγνώστου θεού”

 
Αρθρογράφος: Κώστας


Εικόνα

Άρειος Πάγος, Αθήνα: η χάλκινη μνημειακή στήλη με την καινοδιαθητική περικοπή για τον «άγνωστο θεό».

«Ἀφοῦ ἐστάθηκε ὁ Παύλος ἐν μέσω τοῦ Αρείου Πάγου εἶπε· “ἄνδρες Ἀθηναῖοι, ἐγώ σᾶς θεωρῶ ὡς τούς περισσότερον θρήσκους ἀπό τούς ἄλλους ἀνθρώπους. Διότι, καθώς ἐπερνοῦσα τούς δρόμους τῆς πόλεώς σας καί ἔβλεπα μέ προσοχήν τά ἱερά πού σέβεσθε, εὑρῆκα καί ἕνα βωμόν εἰς τόν ὁποῖον ἦτο χαραγμένη ἡ ἐπιγραφή: Εἰς τόν ἄγνωστον Θεόν. Αὐτόν λοιπόν τόν ὁποῖον σέβεσθε χωρίς νά τόν γνωρίζετε, αὐτόν ἐγώ κηρύττω εἰς σᾶς.”» [1]

Πασίγνωστη η μαρτυρία τού Παύλου. Πόσες και πόσες φορές δεν την ακούσαμε να χρησιμοποιείται ως απόδειξη σπερματικού Λόγου και προφητικής αναμονής των αρχαίων Ελλήνων για τον Έναν και Μοναδικό αληθινό Θεό: τον ιουδαιοχριστιανικό Γιαχβέ; Τα πράγματα ωστόσο δεν είναι ακριβώς έτσι όπως διατείνονται οι χριστιανοί απολογητές.

Κι αυτό δεν αποτελεί αυθαίρετο συμπέρασμα μιας ισχνής μειοψηφίας κακόπιστων αμφισβητιών, αλλά θέση με την οποία συντάσσεται ένα σημαντικό κομμάτι των ειδικών που ασχολήθηκαν με το θέμα.

«Τῷ ἀγνώστῳ θεῷ» ή «τοῖς αγνώστοις θεοῖς»;

Κατά τη μεταγενέστερη κυρίως Αρχαιότητα οι φιλοσοφικές θεωρίες -ιδιαίτερα των στωικών- και η έντονη θρησκευτικότητα δημιούργησαν την πεποίθηση και ενίσχυσαν την αντίληψη ότι κανένας θεός δεν πρέπει να αγνοείται από τη λατρεία. Ακόμη και οι θεοί των οποίων τα ονόματα και οι συγκεκριμένες επιδράσεις δεν ήταν γνωστές, έπρεπε να τιμώνται. Έτσι, αυτοί οι “άγνωστοι” θεοί συμπεριλαμβάνονταν στο ευρύτερο “Πάνθεον” και αποτελούσαν μια πληρότητα του θεϊκού κύκλου, που συχνά εκφραζόταν με τη διατύπωση “πάντες θεοί”. Έτσι δημιουργήθηκε μια λατρευτική προσωνυμία που ήταν χαραγμένη σε επιγραφές βωμών των μεταγενέστερων χρόνων – και όπως φαίνεται, μόνο στον πληθυντικό αριθμό» [2]. Τα παραδείγματα άφθονα:

α. Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις, βιβλίο 1 («Αττικά»),1.4 (μαρτυρία για την περιοχή τού Φαλήρου):

«[…] ἐνταῦθα καὶ Σκιράδος Ἀθηνᾶς ναός ἐστι καὶ Διὸς ἀπωτέρω, βωμοὶ δὲ θεῶν τε ὀνομαζομένων Ἀγνώστων […]»

β. Ομοίως, βιβλίο 5 («Ηλιακά Α΄»), 14.8 (μαρτυρία για την περιοχή τής Ολυμπίας):

[i]«[…] τὰ δὲ ἐς τὸν μέγαν βωμὸν ὀλίγῳ μέν τι ἡμῖν πρότερόν ἐστιν εἰρημένα, καλεῖται δὲ Ὀλυμπίου Διός: πρὸς αὐτῷ δέ ἐστιν Ἀγνώστων θεῶν βωμὸς […]»

γ. Στην Πέργαμο βρέθηκε το 1909 μια αναθηματική επιγραφή την οποία οι ειδικοί αποκατέστησαν ως εξής:

ΘΕΟΙΣ ΑΓ [ΝΩΣΤΟΙΣ] ΚΑΠΙΤ [ΩΝ] ΔΑΔΟΥΧ [ΟΣ]

δ. Φιλόστρατος, Βίος Απολλωνίου, 6,3:

«[…] σωφρονέστερον γάρ τό περί πάντων θεῶν λέγειν καί ταύτα Ἀθήνησιν, οὐ καί αγνώστων δαιμόνων βωμοί ἵδρυνται […]»

Αξίζει δε να αναφερθεί ότι ακόμα κι ο ίδιος ο Άγιος Ιερώνυμος (συντάκτης τής περίφημης Βουλγκάτα, τιμώμενος από την ορθόδοξη Εκκλησία στις 15 Ιουνίου) εξέφρασε την άποψη ότι ο Παύλος στην περίπτωση τού επίμαχου βωμού, μετέτρεψε τον πληθυντικό «θεοῖς αγνώστοις» στον ενικό «ἀγνώστῳ θεῷ» και (σαν να μην έφτανε αυτό) παρέδραμε το υπόλοιπο κομμάτι τής επιγραφής που έλεγε: «[…] θεοῖς Ἀσίας, Εὐρώπης καί Ἀφρικῆς θεοῖς αγνώστοις καί ξένοις»[3]!

Tη θέση αυτή τού Ιερώνυμου επανέλαβε μάλιστα αργότερα και ο Οικουμένιος, Επίσκοπος Τρίκκης καθώς και ο Έρασμος στο «Μωρίας Εγκώμιον»:

«[…] ‘Εάν δέ τις πιστεύῃ κατά τι τόν πεντάγλωσσον εκεῖνον ῾Ιερώνυμον, […] παρά τῷ θείῳ Παύλῳ και οἱ λόγοι τῶν ἱερῶν γραφῶν ἀντιφάσκουσι, καίτοι οὐδαμῶς καθ’ ἑαυτούς ἀντιφάσκοντες, ὅτε ἰδών τυχαίως ἐν Ἀθήναις τήν ἐπί τοῦ ναοῦ ἐπιγραφήν, “ἀγνώστῳ θεῷ”, ἔστρεψεν αὐτήν εἰς ἐπιχείρημα ὑπέρ τῆς χριστιανικῆς πίστεως, παραλείψας τους ἄλλους, δι’ ους περ ἐγράφη ἀπέσπασε δηλ. τοῦτο, Ἀγνώστῳ θεῷ, παραλλάξας καί τοῦτο ὀλίγον. Ἐπειδή τό ὅλον τῆς ἐπιγραφῆς εἶχεν οὕτω “Τοῖς θεοῖς Ἀσίας, Εὐρώπης καί Ἀφρικῆς θεοῖς αγνώστοις καί ξένοις” […]»[4]

Πέραν τούτου, δεν πρέπει να παραβλέπεται και το γεγονός ότι μερικοί θεωρούν το κείμενο των Πράξεων νοθευμένο ή μεταγενέστερη προσθήκη. Η θέση αυτή -την οποία πρώτος εξέφρασε ο Νόρντεν- «από άλλους έγινε αποδεκτή (λ.χ. J. Wellhausen, H. Lietzmann, R. Reitzenstein) και από άλλους πολεμήθηκε (A.v. Harnack, Th. Birt, Ed. Meyer)»[5]. Σύμφωνα πάλι με μιαν άλλην εκδοχή, ο ενικός τού Παύλου «ὀφείλεται εἰς φθοράν τοῦ κειμένου ἢ εἰς σφάλμα τῆς μνήμης»[6], ενώ στο περιοδικό «Αἰξωνή»(1951, σ. 132) διατυπώθηκε η θεωρία ότι «ἡ ἐπιγραφή ἦτο μέν κατά πληθυντικόν ἀριθμόν γεγραμμένη, ἀλλά διά κεφαλαίων προευκλειδίων γραμμάτων […], ὅτε ἦτο ἀκόμη ἐν χρήσει τό τρισκελές σῖγμα, τό Ο ἐτίθετο καί ἀντί τῶν γραμμάτων Ω, ΟΥ, ἡ δέ διαφορά προήλθεν ἐξ ἐσφαλμένης ἀναγνώσεως τοῦ Παύλου, ἕνεκα τῆς μετά 500 καί πλέον ἔτη μεταβολής τοῦ σχήματος τῶν γραμμάτων τοῦ ἀττικού ἀλφαβήτου»[7].

Ναι, αλλά ο Λουκιανός;

Το εκ πρώτης όψεως εύλογο αυτό ερώτημα των χριστιανών απολογητών πράγματι παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στο έργο τού μεγάλου συγγραφέα «Φιλόπατρις», βλέπετε, αναφέρεται ο όρκος: «Νή τόν άγνωστον ἐν Ἀθήναις» καθώς και ένα απόσπασμα που φαίνεται να δικαιώνει τον Παύλο: «[…] ἡμεῖς δέ τόν ἐν Ἀθήναις Άγνωστον ἐφευρόντες και προσκυνήσαντες χείρας εἰς οὐρανόν ἐκτείναντες τούτω εὐχαριστήσωμεν ὡς καταξιωθέντες τοιούτου κράτους ὑπήκοοι γενέσθαι»

Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που δεν πρέπει να μας διαφεύγει: το συγκεκριμένο έργο τού Λουκιανού λοιπόν συγκαταλέγεται από τους ειδικούς στα ΨΕΥΔΕΠΙΓΡΑΦΑ αφού εκτιμάται ότι πιθανότατα γράφτηκε τον Μεσαίωνα [8]! Και βέβαια αν όντως έτσι έχουν τα πράγματα, τότε η επίκληση τού εν λόγω αποσπάσματος αυτομάτως καθίσταται κενή περιεχομένου.

Ωστόσο…

Υπάρχει ωστόσο και κάποια άλλη μαρτυρία που ουδόλως αποκλείει την εκδοχή τού Παύλου! Εντύπωση δε προκαλεί το γεγονός ότι η αναφορά αυτή συχνά χρησιμοποιείται κι από τις δύο πλευρές, πιστούς κι αμφισβητούντες, με εντελώς ανορθόδοξο τρόπο, αφού οι μεν αλλοιώνουν κατάφωρα το πραγματικό της νόημα, οι δε την ερμηνεύουν μονόπλευρα.

Πρόκειται συγκεκριμένα για την αναφορά τού Διογένη Λαέρτιου στο «Βίοι και γνώμαι των εν φιλοσοφία ευδοκιμησάντων», Α΄ (Επιμενίδης), 110, όπου παραδίδεται μια εξήγηση για την προέλευση τής λατρείας των ανωνύμων θεών:

«Ὅθεν καὶ Ἀθηναίοις τότε λοιμῷ κατεχομένοις ἔχρησεν ἡ Πυθία καθῆραι τὴν πόλιν· οἱ δὲ πέμπουσι ναῦν τε καὶ Νικίαν τὸν Νικηράτου εἰς Κρήτην, καλοῦντες τὸν Ἐπιμενίδην. καὶ ὃς ἐλθὼν Ὀλυμπιάδι τεσσαρακοστῇ ἕκτῃ ἐκάθηρεν αὐτῶν τὴν πόλιν καὶ ἔπαυσε τὸν λοιμὸν τοῦτον τὸν τρόπον. λαβὼν πρόβατα μελανά τε καὶ λευκὰ ἤγαγε πρὸς τὸν Ἄρειον πάγον. κἀκεῖθεν εἴασεν ἰέναι οἷ βούλοιντο, προστάξας τοῖς ἀκολούθοις ἔνθα ἂν κατακλίνοι αὐτῶν ἕκαστον, θύειν τῷ προσήκοντι θεῷ· καὶ οὕτω λῆξαι τὸ κακόν. ὅθεν ἔτι καὶ νῦν ἔστιν εὑρεῖν κατὰ τοὺς δήμους τῶν Ἀθηναίων βωμοὺς ἀνωνύμους, ὑπόμνημα τῆς τότε γενομένης ἐξιλάσεως.»

Πολλοί απολογητές λοιπόν απομονώνοντας τη φράση «τῷ προσήκοντι θεῷ», τη μετατρέπουν σε… επιγραφή (!) και την παρουσιάζουν τεχνηέντως ως σχεδόν ταυτόσημη τής φράσης «τῷ ἀγνώστῳ θεῷ», παραβλέποντας το γεγονός ότι στο κείμενο γίνεται λόγος για πλήθος «προσηκόντων» -και ως εκ τούτου ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ- θεών! Κάποιοι άλλοι πάλι που απορρίπτουν διαρρήδην κάθε περίπτωση ύπαρξης βωμού με τη μονοθεϊστική διατύπωση τού Παύλου, υπερτιμώντας τη φράση «βωμούς ανωνύμους» την ερμηνεύουν μονόπλευρα χωρίς να ασχολούνται καθόλου με το γεγονός ότι αφού -σύμφωνα πάντα με το κείμενο- όπου σταματούσαν τα πρόβατα, στήνονταν βωμοί στην εκάστοτε προσήκουσα θεότητα τής περιοχής, η επίμαχη φράση κάλλιστα θα μπορούσε να αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου στα σημεία που σταμάτησαν κάποια πρόβατα, δεν ήταν γνωστή κάποια συγκεκριμένη θεότητα! Είναι δυνατόν δηλαδή να υπήρχαν ανάμεσα στους βωμούς γνωστών θεών και κάποιοι που όντως ήταν αφιερωμένοι «τῷ ἀγνώστῳ θεῷ», όχι όμως σ’ εκείνον τον άγνωστο θεό που φαντάζονται οι χριστιανοί απολογητές, τον Θεό όλης τής κτίσης, αλλά στον άγνωστο «προσήκοντα θεό» τής γύρω περιοχής!

Φυσικά αυτή δεν είναι παρά μόνο μία πιθανή εκδοχή. Υπάρχει, βλέπετε, και η περίπτωση οι εν λόγω βωμοί να μην έφεραν καμία απολύτως αναθηματική επιγραφή, να ήταν δηλαδή αυτό ακριβώς που δηλώνει και η επίμαχη φράση τού Λαέρτιου: ανώνυμοι! Στην περίπτωση αυτή βέβαια είναι σαφές ότι δικαιώνονται εκείνοι που αποκλείουν το ενδεχόμενο ύπαρξης διατύπωσης στον ενικό αριθμό και το τοπίο ξεκαθαρίζει ακόμα περισσότερο [9].

Όπως και να ’χει, ένα είναι το σίγουρο: ακόμα κι αν παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις τής πλειονότητας των ειδικών, τελικά όντως υπήρξε ο βωμός που περιέγραψε ο Παύλος, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αυτό απόδειξη προφητικής αναμονής τού Ενός και Μοναδικού χριστιανικού Θεού. Το αντίθετο θα λέγαμε! Γιατί αν το καλοσκεφτεί κανείς, ποια η διαφορά ανάμεσα στον συμβολισμό που έκρυβε ο περίφημος Άγνωστος Θεός και σ’ εκείνον που κρύβει ο Άγνωστος… Στρατιώτης;


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1  Αγία Γραφή Βίβλος, εκδ. Κ. Κουμουνδουρέα, (ερμηνευτική απόδοση, : Ι. Θ. Κολιτσάρα), τόμος 6, σελ. 424, Πράξεις Αποστόλων ΙΖ΄22-23
2  Πάπυρος Larousse Britannica, τ. 1, σ. 660, λήμμα: «Άγνωστος θεός»
3  «Inscriptio autem arae non ita erat, ut Paulus asseruit “ignoto deo” sed ita: “Diis Asia et Euroae et Africae, diis ignotis et peregrinis”. Verum qia Paulus non pluribus diis indigebat ignotis, sed uno tantum ignoto deo, singylari verro usus est […]»
4  http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/b/c/f/ ... 000020.tkl (σ. 135-136)
5  Πάπυρος Larousse Britannica, τ. 1, σ. 660, λήμμα: «Άγνωστος θεός»
6  Πάπυρος Λαρούς, 1963, τ. 1, σ. 233, λήμμα: «Αγνώστου θεού βωμός».
7  Ομ.
8  Πάπυρος Larousse Britannica, τ. 33, σ. 629, λήμμα: «Λουκιανός»
Επίσης: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%... E.B3.CE.B1
9  Εικόνα
Στον Παλατίνο Λόφο τής Ρώμης βρέθηκε ένας προχριστιανικός βωμός με την εξής επιγραφή:
SEI DEO SEI DEIVAE SAC [ RUM ]
C. SEXTIUS ET CALVINUS PR [ AETOR ]
DE SENATI SENSENTIA
RESTITUIT
Σε διάφορες ξένες απολογητικές σελίδες αναφέρεται ότι η εν λόγω επιγραφή σημαίνει: «Τῷ ἀγνώστῳ θεῷ»! Στην πραγματικότητα όμως αυτό που λέει το κείμενο είναι: «Είτε σε θεό, είτε σε θεά». Το υπόλοιπο δε κομμάτι αναφέρει ότι ο βωμός αναστηλώθηκε κατ’ εντολή τής Συγκλήτου από τον Σέξτο. Εικάζεται ότι ο βωμός είτε έφερε ήδη πριν από την αναστήλωσή του την επιγραφή είτε απλώς η θεότητα στην οποία ήταν αφιερωμένος, με το πέρασμα τού χρόνου και την εγκατάλειψη είχε πλέον ξεχαστεί.

Συνέχεια…


Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο ιστολόγιο Τι εστίν αλήθεια, όπου γίνεται ο σχολιασμός.

Περί τελειότητας, ηθικής και αθεϊστικής αναγκαιότητας

8 April 2009
Comments Off on Περί τελειότητας, ηθικής και αθεϊστικής αναγκαιότητας
Αρθρογράφος: Άθεος


Ο άνθρωπος επινόησε το θεό στην αρχή από φόβο, αποδίδοντας σ’ αυτόν ό,τι άγνωστο στη φύση τον τρόμαζε. Μετά φαντάστηκε το θεό τέλειο για να διαφέρει από τον ίδιο και ανυπεράσπιστος απ’ τις δυνάμεις της φύσης να αναζητά προστασία κοντά του.

Παράλληλα όμως γεννήθηκε και η επιθυμία του να του μοιάσει. Έτσι φαντάστηκε ότι είναι μέρος του και μια μέρα θα επιστρέψει στην αιώνια κατοικία. Η επιστροφή ήταν σκοπός. Ο πιο ιερός σκοπός. Ο έσχατος σκοπός. Το έσχατο τέλος! Γι’ αυτό, τέλος και τελειότητα έχουν την ίδια ρίζα.

Είναι αλήθεια ότι, σε αυτό, όλες οι θρησκείες συμφωνούν.

Η κοινωνική βελτίωση ήταν, είναι και θα είναι μέλημα κάθε συνετού ανθρώπου και η σχετική τελειοποίησή του κοινός πόθος από την Ανατολή μέχρι τη Δύση. Οι λεγόμενες «αποκαλυπτικές» θρησκείες παρουσιάζουν τον άνθρωπο σαν “τέλειο ον” ή καλύτερα σαν τέλειο δημιούργημα για να δικαιολογήσουν παράλληλα και τον τέλειο Δημιουργό του!

 

 

 

Είναι όμως ο άνθρωπος δημιούργημα
και μάλιστα τέλειο;

Λέμε πως έχουμε τέλεια όραση, ενώ υπάρχουν άλλα όντα που χωρίς μάτια επιβιώνουν μια χαρά.

Λέμε πως έχουμε οξεία ακοή ενώ υπάρχουν όντα όπως τα δελφίνια και οι φάλαινες που μπορούν να επικοινωνούν από την μια μεριά του ωκεανού μέχρι την άλλη.

Λέμε πως μυρίζουμε τέλεια, ενώ ακόμη και τα σκυλιά μυρίζουν χιλιόμετρα μακριά.

Λέμε, τέλος, πως κατέχουμε λογική σκέψη, κι όμως δεν έχω δει κανένα άλλο ον, από το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο, να προσκυνά αόρατους θεούς, να τους δίνει φαγητό, να τους μιλά, να τους τραγουδά και παράλληλα να τους τρέμει κι εκείνοι να παραβιάζουν με το θαύμα, υποτίθεται, τους νόμους που έφτιαξαν και οι πιστοί να πλήττονται από ενοχές επειδή απόλαψαν κάποια στιγμή την ζωή τους ή να σκοτώνουν άλλους επειδή δεν πιστεύουν σ’ αυτό που πιστεύουν και οι ίδιοι!

Όχι, σήμερα δεν θα μιλήσουμε για αυτή την χαμέρπεια, αλλά για την αλαζονεία και την πίστη του στην τελειότητα που την ονόμασε θεό.

Για μας δεν υπάρχει τελειότητα γιατί κάτι τέτοιο θα σηματοδοτούσε το τέλος της εξέλιξης, που είναι ο θεμελιώδης νόμος της ύπαρξης! Χωρίς εξέλιξη, αδυνατώ να φανταστώ κίνηση και χωρίς κίνηση αδυνατώ να κατανοήσω την ύλη. Ο Ηράκλειτος εδώ έχει την τιμητική του!

Πραγματικά «Τα πάντα ρει»!

Πώς όμως οι πρώτοι φιλόσοφοι καταπιάστηκαν μ’ αυτήν;

Ο Πλάτων κατάφερε να συνδυάσει το ηθικολογικό μέρος της φιλοσοφίας του με το πολιτειολογικό που αντικατόπτριζε τις αριστοκρατικές του ιδέες. Αυτός είναι και ο λόγος που χαρακτηρίστηκε ουτοπική η πολιτεία του και η ιδέα του απέτυχε παταγωδώς! Ο ίδιος δε, φάνταζε εξωπραγματικός. Έτσι δέχτηκε ότι η ιδανική του πολιτεία μπορεί να μη βρήκε εφαρμογή στη γη, αποτελεί όμως το ιδανικότερο σχέδιο της ουράνιας πολιτείας γιατί ο κόσμος είναι κατασκευασμένος από το θεό με τελειότητα.

blah blah

Ο Πλάτων δείχνει με το χέρι του τον ουρανό εκεί που πιστεύει πως κατοικεί ο θεός. O Αριστοτέλης δείχνει τη γή, εννοώντας ότι ο θεός βρίσκεται εντός της ύλης.

Ο Αριστοτέλης διατύπωσε αντιθέσεις στο δάσκαλό του. Από τη φιλοσοφία του Πλάτωνα λείπει η αιτία, που στην Αριστοτελική οντολογία κατέχει θεμελιακή θέση. «Δεν γνωρίζουμε την αλήθεια, αν δεν έχουμε γνώση της αιτίας». Αυτή είναι που προκαλεί την κίνηση, το πέρασμα από τη δυνατότητα στην πραγματικότητα. «Το υπαρκτό ον προέρχεται από το δυνάμει ον, κάτω από την επίδραση του εν ενεργεία όντος».

Καθόρισε επίσης τις τέσσερις αιτίες (αρχές της ουσίας) που ήταν η ύλη, μορφή, ενέργεια (κινούν αίτιον) και σκοπός (τέλος).

Η ύλη είναι ένα εν δυνάμει ον (αυτό που έχει τη δυνατότητα να γίνει). Η μορφή είναι η κατάσταση του εν ενεργεία όντος (αυτό που πραγματοποιείται και υπάρχει). Η ενέργεια είναι το κινούν αίτιον, η δράση (η μεταβίβαση από τη δυνατότητα στην πραγματικότητα). Το τελικό αποτέλεσμα αυτής της μετάβασης λέγεται εντελέχεια (εν τέλος έχον). Είναι αυτό που έχει το τέλος (σκοπό) μέσα του. Η ψυχή, σαν πρώτη εντελέχεια, έχει την έννοια της ζωοποιούς αρχής. Ο σκοπός, η τελική αιτία (ου ένεκα) είναι εκείνο που για χάρη του γίνεται κάτι. Όλα τα πράγματα έχουν μέσα τους έναν προορισμό, ένα σκοπό (τέλος), απ’ όπου προκύπτει η τελεολογική αντίληψη.

Με λίγα λόγια λοιπόν, η τελεολογική θεώρηση του νόμου, με τη βοήθεια της εντελέχειας, δικαιολογείται η κίνηση και η εξέλιξη (αίτιο και αποτέλεσμα). Η άμορφη ύλη θέλει να πάρει μορφή, να μοιάσει θα λέγαμε τη μορφή (το είδος), να τελειοποιηθεί. Η μορφή περικλείει την τελειότητα, το θείο. Δεν έχει αρχή ούτε τέλος, είναι αγέννητη αιώνια και άφθαρτη.

Είναι ο θεός.

Ο Ιουδαίος Φίλων (αρχές του 1ου αιώνα) από την Αλεξάνδρεια. ήταν ο πρώτος φιλόσοφος που συνδύασε την Ελληνική φιλοσοφία με την πίστη… εξ αποκαλύψεως. Την Ιουδαϊκή θεολογία την ανακάτεψε με τον Πλατωνισμό και το Στωικισμό, δημιουργώντας μια πνευματική ιεραρχία που επεμβαίνει όχι μόνο στις υποθέσεις των ανθρώπων (θεία πρόνοια) αλλά έχει τη δυνατότητα να αναστέλλει ακόμα και τους νόμους της φύσης!
Εδώ σαφώς αντιτίθεται στην ελληνική αντίληψη των αναλλοίωτων φυσικών νόμων. Δίδασκε την τελειότητα του θεού, σαν απόλυτο και μη εξαρτημένο ον, πλήρους αγαθότητας και πανταχού παρόντος, που ασταμάτητα ενεργεί.

Εκείνο τον καιρό περίπου οι Γνωστικοί δίδασκαν πως η Γνώση και η Τελειότητα, αποκαλύπτονται μέσα στην καρδιά του Πατρός (Διδαχή). Όποιος θα δεχτεί τη γνώση με αυτό τον τρόπο ξέρει από που κατάγεται και που πηγαίνει… Η σοφία σαν Λόγος, η Διδαχή σαν έκφραση και η Γνώση σαν αποκάλυψη.

Στον Φίλωνα και τους Γνωστικούς βρήκε τη συνταγή ο χριστιανισμός για να επινοήσει τα δόγματα περί Σωτηριολογίας!

Ο Πορφύριος αντίθετα με τη χριστιανική άποψη περί σωτηρίας, πίστευε ότι ο θεός δε θίγεται από την ανθρώπινη αμαρτία εξασκώντας θεοδικία στους ανθρώπους. Η ιδέα των χριστιανών περί σωτηρίας, για τον Πορφύριο, ήταν χυδαία και σκανδαλώδης, ενώ το πλατωνικό δόγμα της τελειότητας απουσίαζε παντελώς από τη φιλοσοφία των χριστιανών. Η τελευταία κήρυττε «άλογη πίστη σε ένα θεό που ικανοποιείται και κερδίζεται με θυσίες και προσευχές». Όμως αυτά δε συγκινούν το θεό και δεν τον οδηγούν στη θέωση. Οι ανόσιες πράξεις δεν επηρεάζουν το θεό παρά τον άνθρωπο που εξαιτίας τους χάνει τον ορθό δρόμο προς το αυτόν. Ούτε το σώμα, πίστευε, ήταν η φυλακή της ψυχής. Ήταν το όχημα που οδηγούσε την ψυχή στο θεό μέσω της επίγειας ζωής με οδηγό την αρετή. Ο σοφός δε χρειάζεται την τελετουργική μαγεία για να καθαρίσει την ψυχή του αλλά την αρετή που οδηγεί σίγουρα στο θεό.

Αν η φιλοσοφία του Αυγουστίνου είχε θεολογοποιήσει τον Πλάτωνα, ο Θωμάς Ακυνάτης ήθελε να κάνει το ίδιο με τον Αριστοτέλη, εφαρμόζοντας τη λογική στις «εξ’ αποκαλύψεως» αλήθειες, προσεγγίζοντας το υπερφυσικό στην ανθρώπινη λογική, διαφωτίζοντας όσο γίνεται το περιεχόμενο της πίστης. Οι υπερφυσικές αλήθειες της θεολογίας έπρεπε να γίνουν λογικές και κατανοητές έννοιες απ’ τον ανθρώπινο νου. Η φιλοσοφία έπρεπε να υπηρετήσει τη θεολογία, η γνώση την πίστη και ο λόγος την αποκάλυψη. Η ύπαρξη του θεού μπορεί να μην αποδεικνύεται οντολογικά, όμως κοσμολογικά μπορεί να αποδειχτεί από τα έργα του. Ο θεός είναι η αιτία και το τέλος όλων. Το λογικό είναι ουσία μόνο για το θεό, όχι για τον άνθρωπο. Για τον τελευταίο είναι δυνάμει ουσία και γι’ αυτό σκέφτεται μέσω του λογικού. Ο Θωμισμός, όπως ονομάστηκε η νοησιαρχική του φιλοσοφία, μπορεί αρχικά να αποδοκιμάστηκε απ’ την Καθολική εκκλησία το 1277, όμως στη Σύνοδο της Βιέννης το 1314 την υιοθέτησε σαν ορθόδοξο δόγμα της.

Η καθηκοντολογία που θέτει την ιδεατή τελειότητα στον ουρανό και την ανθρώπινη συνείδηση στο χαμηλότερο σημείο, καταβαραθρώνει τις δυνατότητες του ανθρώπου. Αντιμετωπίζοντας έναν κόσμο δαιμονικών πνευμάτων που συχνά βρίσκονται στην υπηρεσία του θεού, ο άνθρωπος συνειδητοποιεί τη μηδαμινότητά του, την ανικανότητά του να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα χωρίς την επικουρία του θεού.

Η κατηγορική προσταγή της Καντιανής ηθικής αργότερα θα εκφράσει την άποψη πως η ηθική πρέπει να είναι καθολική και υποχρεωτική για όλους, να εκφράζει την καλή θέληση σαν καθήκον και υποχρέωση, ανεξάρτητα από μεταφυσικές και θρησκευτικές αντιλήψεις.

Η σκέψη μας «οφείλω, άρα μπορώ» πρέπει να υποταχτεί αυθόρμητα και χωρίς καταναγκασμό, σαν καθήκον, προασπίζοντας τον ηθικό νόμο στην πρακτική της ζωής μας, χωρίς εξωτερικές πιέσεις και υπολογισμούς που αποσκοπούν στην ανταμοιβή και την τιμωρία. Η υποταγή στον ηθικό νόμο προϋποθέτει να θυσιάσουμε τα ένστικτα και τις ταπεινές παρορμήσεις μας, ενεργώντας έτσι ώστε οι πράξεις μας να κατευθύνονται από την αρχή μιας παγκόσμιας νομοτέλειας. Αυτό το αξίωμα πρέπει να προϋποθέτει τη θέλησή μας και να μας οδηγεί, σαν λογικά όντα, προς την τελειότητα!

Όπως βλέπουμε σ’ αυτόν τον ιερό σκοπό, που μας διαφοροποιεί από τα ζώα, φαίνεται φτάνει κανείς από πολλά μονοπάτια. Ακόμα και από εκείνα που αντιτίθενται στη θρησκεία, όπως το κίνημα του ανθρωπισμού του 16ου αιώνα, που δημιουργήθηκε για να αντισταθεί στο μεσαιωνικό σχολαστικισμό της Δύσης, επιδιώκοντας την αποκατάσταση των καθολικών αξιών της αρχαίας Ελληνικής φιλοσοφίας. Οι ηθικές υποχρεώσεις δε στηρίζονται πια θρησκευτικά, δεν έχουν ανάγκη να επιβληθούν από θεϊκούς νόμους, αλλά από ανάγκες που δημιουργούν οι αμοιβαίες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους.

Οι θρησκείες δεν ενώνουν τους ανθρώπους αλλά τους χωρίζουν!

Στην άποψη αυτή αντιδρούν μόνο όσοι αγνοούν την ιστορία της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα που έγιναν σε βάρος της κάτω από την αυστηρή της δογματική και την θεολογική της φιλαυτία!

 

 

Όμως δεν συνηγορούν μόνο οι δραστηριότητες του ανθρώπου αλλά και τα λάθη της φύσης, δεδομένου ότι γι’ αυτά δεν ευθύνεται κανένας τέλειος δημιουργός, αλλά η τυχαιότητα της φύσης που είναι πολυποίκιλη και πολυδιάστατη.

Ποιος λόγος, λοιπόν, μας εξαναγκάζει να δεχτούμε τον άνθρωπο και τη φύση σαν δημιουργήματα, αν όχι ο λόγος να προϋποθέσουμε έναν Δημιουργό μόνο και μόνο για να περισώσουμε την ιδέα του θεού…

 

Είναι τόσο εγωιστικό και ανόητο αυτό που, με εξαναγκάζει να θέσω εκτός από τον εγωισμό και μια θέση για την ανοησία που ανελέητα παραδέρνει τον ανθρώπινο εγκέφαλο!

Δεν μου αρκούν οι σοφιστείες για τη δημιουργία του κόσμου από έναν παντοδύναμο θεό.

Δεν βολεύομαι με την παντογνωσία του θεού σας!

Δεν με συγκινεί η επιτήρηση του πανεπόπτη θεού σας!

Δεν μου αρκεί η δικαιοσύνη του!

Δεν βολεύομαι με την παναγαθότητά του!

Πώς μπορεί ο άνθρωπος να αποδεχθεί το ιδεολόγημα για τη σωτηρία της ψυχής, όταν ακόμα και σ’ αυτό κυριαρχεί η ιδιοτέλεια και το συμφέρον!

Ποιος νους συνετός μπορεί να κατανοήσει την ιδιοτέλεια της μέλλουσας ζωής όπου η καλοσύνη ανταμείβεται και η κακία καταδικάζεται σε αβάσταχτα βασανιστήρια που δεν έχουν τελειωμό…

 

 

 

 

 

Όταν οι Ιουδαίοι επικαλούνται τον Γιαχβέ ενάντια στους εθνικούς και τα έθνη σαφώς με ειλικρίνεια επικαλούνται ένα θεοκρατικό ιμπεριαλισμό ενάντια σ’ ολόκληρο τον κόσμο…

 

 

Όταν οι χριστιανοί με υποκρισία μιλούν για αγάπη, διχάζοντας τον κόσμο σε διαφορετικά στρατόπεδα πίστης χωρίς να καταδικάζουν τον πόλεμο στον οποίο με μανία επιδίδονται…

 

Όταν οι Ισλαμιστές κηρύττουν Ιερό Πόλεμο στους αλλόθρησκους…

 

 

…εύλογα απορώ:

ποιος θεός άραγε θα μπορούσε να συλλάβει την ιδέα να κατασκευάσει έναν τόσο παράλογο, κακό άδικο και ανόητο κόσμο…

 

 

 

 

 

Σ’ έναν παράλογο, κακό άδικο και ανόητο κόσμο ένα ιερό παραμένει ακόμα απόρθητο! Το Εγώ και ο εγωισμός μας!

Όταν πάψουμε να υπερκαταναλώνουμε θεούς και ιδέες και το Εγώ γίνει Εμείς τότε ο αθεϊσμός θα γίνει αναγκαιότητα, προκειμένου μαζί με τον άνθρωπο να συγκροτηθεί ένας ηθικός, σταθερός και ολοκληρωμένος κόσμος!

Όταν λέμε ότι η Αθεΐα είναι Αρετή, δεν υποστηρίζουμε ότι οι άλλοι δεν έχουν αρετές, αλλά ότι οι αρετές μας δεν γεννιούνται από την ιδιοτελή ανάγκη μιας μελλοντικής ανταμοιβής ή από το φόβο μιας μελλοντικής καταδίκης. Η ηθική μας δεν εκπορεύεται από κανένα θεό, αλλά από καθήκον, όχι μόνο απέναντι στους άλλους ανθρώπους, αλλά απέναντι σε κάθε ον, σε κάθε πράγμα, νιώθοντας στην κυριολεξία σαν ολόνιο μέσα σε ένα Όλο, σαν μια μονάδα μέσα στο Κοσμικό Σύμπαν!

Μαχόμαστε, φίλοι μου αναγνώστες, πονάμε και αγαπάμε την ομορφιά, θαυμάζουμε την αρμονία και το κάλλος, όχι επειδή μας συμφέρει ή μας ανταμείβει, αλλά γιατί ικανοποιεί μια εσωτερική μας αίσθηση!

Συνέχεια…


Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο ιστολόγιο Η αθεΐα είναι αρετή, όπου γίνεται ο σχολιασμός.

Η εκκλησία πρέπει να πληρώσει!

6 April 2009
Comments Off on Η εκκλησία πρέπει να πληρώσει!
Αρθρογράφος: 50ft queenie


Με έναυσμα το πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ του TV Χωρίς Σύνορα (απομαγνητοφώνηση του οποίου μπορείτε να βρείτε και στον Διαγόρα), αναζήτησα κάποιες βασικές πληροφορίες σχετικά με τη φορολόγηση της Εκκλησίας (or lack thereof).

Επειδή είμαι ολίγον άσχετη, ζήτησα τη βοήθεια του κου. Γ. Τ., πατέρα φίλου, ο οποίος είναι εφοριακός ελεγκτής. Άνθρωπος σοβαρός και ενημερωμένος, μου αράδιασε με εμφανή ενόχληση τις ατελείωτες φοροαπαλλαγές που απολαμβάνει η εκκλησία.

Όπως αναφέρει και ο κος. Μουζάκης (από την Ένωση Φοροτεχνικών Ελλάδος) στο ρεπορτάζ του tvxs:

“Είναι γεγονός ότι οι νόμοι που ισχύουν σήμερα αλλά και προγενέστεροι απαλλάσσουν και απάλλασσαν και στο παρελθόν την Εκκλησία και τις Ιερές Μονές από τους φόρους. Κάθε είδους φόρους. Για παράδειγμα, όταν υπήρχε μέχρι πρότινος ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, οι Ιερές Μονές και το Άγιον Όρος απαλλάσσονταν. Φόρος μεταβίβασης, το αυτό. Απαλλαγή σε οποιαδήποτε μεταβίβαση από επαχθή αιτία, Φόρος Αυτομάτου Υπερτιμήματος, που ήρθε με τον τελευταίο νόμο τον 3427. Επίσης, τέλος συναλλαγής σε καμμία περίπτωση δεν πληρώνουν για τις μεταβιβάσεις ακινήτων οι Μονές ούτε το τέλος συναλλαγής ούτε το φόρο αυτομάτου υπερτιμήματος. Για δε τα εισοδήματα που οι Μονές και οι Ιεροί Ναοί έχουν και αφορούν είτε οικοδομές είτε εκμίσθωση γαιών, πλήρης απαλλαγή με το άρθρο 103 του φορολογικού μας νόμου.”

Το Άρθρο 103 του Νόμου 2238/94 αφορά στις απαλλαγές από τον Φόρο Εισοδήματος και στις παραγράφους α) και β) βρίσκει κανείς το κατεβατό απαλλαγών που δίνονται στην Εκκλησία. Το ίδιο βρίσκουμε και στο Άρθρο 25 (Νόμος 2961/2001).

Κοινώς: Ό,τι καλούμαστε να πληρώσουμε εσύ κι εγώ (που δεν μας τρέχουνε κι απ’ τα μπατζάκια), η Εκκλησία δεν τα πληρώνει.

Γιατί;

Α. Και να μην ξεχνιόμαστε: καμία Μονή δεν υπέβαλλε το 2005 Ε9 για το Ενιαίο Τέλος Ακινήτων, κάτι που ΟΛΟΙ ανεξαιρέτως έκαναν εκείνη τη χρονιά. Έτσι, δεν μπορούν να υποβάλλουν χαρτιά και στο κτηματολόγιο. Εδώ έχουμε κλασσική περίπτωση ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ΤΙ ΕΧΟΥΝ κυριολεκτικά. Ούτε εμείς ξέρουμε. Ούτε το Κράτος ξέρει. Κανείς δεν ξέρει. Ούτε καν μπορούμε να υποθέσουμε ώστε να κάνουμε σωστόν υπολογισμό για το ΠΟΣΑ υποθετικά θα πλήρωνε η Εκκλησία σε φόρους ΕΑΝ το κράτος τη φορολογούσε νόμιμα.

Δεν φτάνει που η Εκκλησία απαλλάσσεται από όλους αυτούς τους φόρους που αφορούν στην ακίνητη περιουσία, δεν πληρώνουν πια ΟΥΤΕ φόρο εισοδήματος. Σύμφωνα με το Άρθρο 109 του Νόμου 2238/94 για τον υπολογισμό φόρου εισοδήματος, το ποσοστό τους είναι… 0% (το 2004 ήταν 10%, το 2005 ήταν 7%, το 2006 ήταν 4% και ήρθε ο Καραμανλής να μας το κάνει 0% το 2007).

Δεν φτάνει λοιπόν που δεν πληρώνουν φόρους εισοδήματος ΟΥΤΕ ακίνητης περιουσίας… υποχρεωνόμαστε εμεις (ΟΛΟΙ εμείς -μέσω της δικής μας φορολογίας) να πληρώνουμε ΚΑΙ τους μισθούς των κληρικών ΚΑΙ μέρος του Ταμείου Ασφαλίσεώς τους!

Εξηγούμαι: Οι κληρικοί στην Ελλάδα παίρνουν μισθό από το Κράτος. Γιατί σου πέφτει το σαγόνι; Δεν το ήξερες; Από την τσέπη σου πληρώνονται. Σύμφωνα με τον Νόμο 3554/2007, ένας Βοηθός Επισκόπου έχει μισθό €1145. Περισσότερα δηλαδή από έναν Πρωτοδίκη, από έναν καθηγητή ΤΕΙ, από έναν Ιατροδικαστή Δ’ Τάξης, από έναν Δικαστικό Αντιπρόσωπο ή από έναν Επιμελητή του ΕΣΥ. Σίγουρα παίρνει περισσότερα από μένα και σένα. (Συγκρίνετε τα ποσά ΕΔΩ.)

Επίσης: Με Νόμο του 2003 (επί ΠΑΣΟΚ δηλαδήγια να μην ξεχνιόμαστε), το 25% των εισφορών στο ΤΑΚΕ (Ταμείο Ασφαλίσεως Κληρικών Ελλάδος) πληρώνεται από τον Προϋπολογισμό του Κράτους.

Ακόμα: Μην ξεχνάμε πως η Εκκλησία διεκδικεί εκτάσεις του Κράτους ΜΑΣ, βασισμένη σε χρυσόβουλα και φιρμάνια, αλλά και παίρνει νόμιμα όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία. α) των ανθρώπων που γίνονται μοναχοί και, β) ανθρώπων που στεγάζονται σε γηροκομεία που ανήκουν στην εκκλησία.

Ας ανακεφαλαιώσουμε λοιπόν:

1. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας

2. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει Φόρους για Κληροδοτήματα

3. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει Φόρους Δωρεάς

4. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει Φόρους Μεταβίβασης

5. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει Φόρο Εισοδήματος

6. Η Εκκλησία ΔΕΝ υποβάλλει νόμιμο και υποχρεωτικό Ε9

7. Η Εκκλησία ΔΕΝ υποβάλλει το νόμιμο και υποχρεωτικό Κτηματολόγιο

8. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει το συνολικό ποσό των εισφορών για το ταμείο των εργαζομένων της (κληρικών)

9. Η Εκκλησία ΔΕΝ πληρώνει τους μισθούς των εργαζομένων της (κληρικών)

10. Και κηδεύει Δημοσία Δαπάνη τους Αρχιεπισκόπους της (επίσης για να μην ξεχνιόμαστε).

Ωραίες Δέκα Εντολές φτιάξαμε εδώ.

Παράλληλα, πολλούς βλέπουμε να περιφέρονται με BMW και Mercedes, πνιγμένοι από τα χρυσά κρεμαστά, τους σταυρούς και τα λοιπά, και μονίμως έξω από τις εκκλησίες – τσιμεντένια τερατουργήματα βλέπουμε ταμπέλες που ζητούν τη βοήθεια των πιστών για “την ανέγερση της Ιεράς Μονής του Αγίου Φούφουτου” (μα τίποτα δεν τους είναι αρκετό;!).

Δεν μπαίνω καν στην κουβέντα του πώς και γιατί συμφωνούμε και εκχωρούμε την έκταση στην οποία βρίσκεται το Άγιον Όρος στην Εκκλησία. Θα κάνω ξεχωριστό ποστάκι γι’ αυτό.

Κλείνοντας λοιπόν θα θέσω δυό ερωτήματα τα οποία θα απαντήσω ελπίζω μετά από λίγο ακόμα ψάξιμο:

1. Όλα αυτά που διάβασα αναφέρονται στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Σύμφωνα με την Αρχή της Ίσης Μεταχείρησης, θα πρέπει λογικά να υπάρχουν κάποιες έστω απαλλαγές και για τις άλλες Εκκλησίες (βλ. Ευαγγελιστές, Μουσουλμάνοι και λοιπά φρούτα),

2. Ποιά είναι η νόμιμη διαδικασία για να ιδρύσει κάποιος μια Εκκλησία στην Ελλάδα;

Μόλις σας τα απαντήσω αυτά, θα μπούμε στον δρόμο να ιδρύσουμε κι εμείς τη δική μας Εκκλησία (περιμένω προτάσεις ονομασίας). ΤΥΦΛΑ ΝΑ ΄ΧΟΥΝ ΟΙ OFFSHORE!!!!”

Συνέχεια…


Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο ιστολόγιο Attack of the Quasars, όπου γίνεται ο σχολιασμός.

Γιατί “Αθεΐα”;

6 April 2009
Comments Off on Γιατί “Αθεΐα”;
Αρθρογράφος: Αόρατη Μελάνη

Όταν αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε ένα συλλογικό ιστολόγιο με αθεϊστική θεματολογία, αναζητήσαμε έναν τίτλο. Διαπιστώσαμε ότι οι περισσότεροι δεν αυτοχαρακτηρίζονταν πρωτίστως άθεοι, αλλά ορθολογιστές, σκεπτικιστές ή κοσμικιστές, και θεωρούσαν την αθεΐα τους απόρροια της ορθολογιστικής προσέγγισης του κόσμου, τμήμα μιας γενικότερης φιλοσοφίας ή ιδεολογίας.

Πραγματικά, η έννοια της αθεΐας δεν θα υπήρχε καν αν δεν υπήρχε ο αντίποδάς της, η πίστη σε θεό. Γιατί να ασχολούμαστε με κάτι που δεν υπάρχει; Γιατί να μπούμε στον κόπο να δηλώσουμε δημοσίως ότι δεν πιστεύουμε στην ύπαρξη θεού;

Γιατί να μιλάμε για αθεΐα;

Γιατί να μην μιλάμε για ορθολογισμό, λόγου χάρη; Οι περισσότεροι από εμάς, αν όχι όλοι, χρησιμοποιούμε τον ορθολογισμό σαν εργαλείο για να ερμηνεύσουμε τα φαινόμενα που παρατηρούμε και για να εξετάσουμε την αλήθεια κάθε πρότασης.

Γιατί όχι για σκεπτικισμό; Αφού το βασικό χαρακτηριστικό μας είναι ότι αμφισβητούμε, εξετάζουμε, ερευνούμε, δεν δεχόμαστε θέσφατα ούτε θεωρούμε ότι υπάρχουν προτάσεις υπεράνω αμφιβολίας.

Μπορούμε να μιλήσουμε επίσης για υλισμό, που θεωρεί τον φυσικό κόσμο μας καθοριστικό, θεμελιακό και πρωτεύοντα, τη δε συνείδηση, τη σκέψη και το πνεύμα δευτερεύοντα.

Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ακόμη και το μηδενισμό, που απορρίπτει την απόλυτη γνώση, την απόλυτη αλήθεια και την απόλυτη ηθική, σε αντίθεση με τη θρησκεία που ισχυρίζεται ότι τα κατέχει.

Σε πρακτικό επίπεδο άλλωστε, όλοι μας επιδιώκουμε τον κοσμικισμό, τον διαχωρισμό δηλαδή της πνευματικής ζωής, είτε αυτή λέγεται θρησκεία είτε κάπως αλλιώς, από την πολιτική, την παιδεία, την οικονομία, από όλους τους χώρους κοσμικών δραστηριοτήτων.

Και δεν χωρεί αμφιβολία ότι είμαστε όλοι ελευθερόφρονες. Αφήνουμε το μυαλό μας να λειτουργήσει ελεύθερο από κάθε λογής προλήψεις, προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες, ελεύθερο από προκατασκευασμένες πεποιθήσεις και δόγματα. Γιατί όποιος συλλογάται ελεύθερα, συλλογάται καλά.

Όλα τα παραπάνω ισχύουν για πολλούς από εμάς που συμμετέχουμε σε αυτό το ιστολόγιο. Αλλά δεν ήταν αυτά που έδωσαν το έναυσμα για τη δημιουργία αυτού του συλλογικού ιστοχώρου.

Ο κοινός παρονομαστής, το θέμα που μας απασχολεί και μας ενδιαφέρει όλους, το θέμα που θέλουμε να συζητήσουμε και να εκφράσουμε σε όλες του τις διαστάσεις, είναι η αθεΐα.

Σε έναν κόσμο ουσιαστικά ανεξίθρησκο και ελεύθερο πνευματικά, δεν θα υπήρχε λόγος να μιλάμε για αθεΐα. Σε έναν κόσμο όμως όπου η θρησκεία είναι κάτι παραπάνω από θεσμός, όπου η θρησκεία είναι υπεράνω αμφισβήτησης και κριτικής, όπου η παρουσία και το κύρος της θρησκείας στην κοινωνική και πολιτική θεωρούνται δεδομένα, όπου η θρησκεία χαίρει ιδιαίτερων οικονομικών οφελών, όπου τα θρησκευτικά δόγματα διδάσκονται στα κρατικά σχολεία και είναι παρόντα σε κάθε μας βήμα, από τον εσταυρωμένο πίσω από την έδρα μέχρι τη βίβλο πάνω στο εδώλιο, ο άθεος αισθάνεται την ανάγκη να μοιραστεί τις πεποιθήσεις του.

Χρειάζεται να γίνει ευρύτερα γνωστό ότι υπάρχει εναλλακτική λύση. Ότι η θρησκεία δεν είναι δεδομένη στη ζωή μας, ούτε και απαραίτητη. Ότι μπορεί κανείς να ζήσει θαυμάσια χωρίς αυτήν. Ότι όχι μόνο δεν στερείται τίποτε, αλλά κερδίζει μεγάλη ελευθερία, τόσο σε πρακτικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο.

Η λέξη αθεΐα για πολλούς είναι φορτισμένη αρνητικά. Έχει συνδεθεί με την ανηθικότητα, λες και η ηθική αποτελεί μονοπώλιο των θρησκειών, ή με τη μισαλλοδοξία, λες και η απόρριψη μιας πεποίθησης συνεπάγεται αυτομάτως και μίσος προς όσους αποδέχονται την πεποίθηση αυτή.

Για εμάς όμως η αθεΐα είναι μόνο θετική. Γιατί απελευθερώνει το πνεύμα από τους περιορισμούς της πίστης υπεράνω αμφισβητήσεων, γιατί απαλλάσσει το νου από τη μεταφυσική σκέψη και η εξήγηση του κόσμου γίνεται αντικειμενική, γιατί φέρνει την ευθύνη των επιλογών της ζωής μας σε εμάς τους ίδιους, γιατί μας δίνει τη δυνατότητα να χτίσουμε μια κοινωνία με μέτρο τον άνθρωπο και τη φύση.

Επιλέξαμε να μιλάμε για αθεΐα και όχι για αθεϊσμό, όχι μόνο επειδή ο αθεϊσμός ορίζεται σε λεξικά και εγκυκλοπαίδειες, καλώς ή κακώς, ως άρνηση του θεού – γεγονός που υπονοεί ότι ο θεός υπάρχει και εμείς τον αρνούμαστε – αλλά και επειδή η κατάληξη της λέξης «αθεϊσμός» υποδηλώνει ιδεολογία, ενώ η αθεΐα δεν είναι ιδεολογία. Δεν είναι ένα σύστημα πεποιθήσεων, δεν είναι ένα οργανωμένο πλέγμα ιδεών.

Αθεΐα είναι η απουσία πίστης σε θεό και σε υπερφυσικό.

Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.

Μετά από πολλές προτάσεις για το όνομα του συλλογικού μας ιστοτόπου, μετά από πολλές συζητήσεις εντός και εκτός δικτύου, αφού περάσαμε από ορθολογισμό, σκεπτικισμό, κοσμικισμό και ελευθεροφροσύνη, συμφωνώντας ότι όλα αυτά μας εκφράζουν αλλά κανένα από αυτά δεν είναι το σημείο που επικεντρώνουμε, επιτέλους καταλήξαμε στο όνομα που βλέπετε: ΑΘΕΪΑ

Συνέχεια…


Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο ιστολόγιο Αόρατη Μελάνη, όπου γίνεται ο σχολιασμός.